© epa

Schwänzen for life: spijbelen voor het klimaat begint ondertussen (een beetje) overal in de wereld

7 februari 2019

Vandaag trekken spijbelaars vooral massaal naar Leuven voor een nieuwe klimaatmars in ons land. Terwijl in België scholieren sinds enkele weken op donderdagen met tienduizenden tegelijk spijbelen voor het klimaat, bleven bijvoorbeeld Nederlandse leerlingen tot nu toe keurig in de schoolbanken zitten. Maar daar komt vandaag ook verandering in. Klimaatspijbelen is overigens al wel langer bezig dan je zou denken en het verspreidt zich over heel de wereld.

Hoewel in Nederland vooral naar de plots ontstoken klimaatwoede in België wordt gekeken, staakten de afgelopen tijd jongeren wereldwijd al voor een beter klimaat. Onder andere in Duitsland, Australië en Zwitserland onderbraken zij daarvoor hun schooldag.

It began in ... Scandinavia

Hun gezamenlijke inspiratie is de 16-jarige klimaat-activiste Greta Thunberg uit Zweden. Zij is inmiddels een icoon voor jongeren in de hele wereld. Greta maakte zich als klein meisje al zorgen over het broeikaseffect en begreep niet waarom volwassenen zich daar nauwelijks mee bezig hielden. Geïnspireerd door demonstraties van Amerikaanse scholieren tegen wapengebruik probeerde ze klasgenoten ervan te overtuigen om te staken voor het klimaat.

Maar toen niemand wilde meedoen, besloot ze zelf actie te ondernemen: drie weken voor de Zweedse verkiezingen in september ging ze demonstratief voor het parlementsgebouw staan. Met schooltas en een stuk karton, voorzien van de tekst Schoolstaking voor het klimaat.

Er zijn inmiddels demonstraties op verschillende plekken in Scandinavië. Maar die demonstraties zijn meer verspreid en minder groot dan in België. De grootste demonstratie in Scandinavië was afgelopen vrijdag, op 1 februari. Toen staakten scholieren in verschillende steden in Zweden, Denemarken, Noorwegen, Finland en zelfs Groenland en de Faeröer-eilanden.

Down Under

Eind november al liepen in Australië duizenden scholieren hun klas uit om actie te eisen van de overheid. De premier van Australië, Scott Morrison, had er eerder die week bij kinderen op aangedrongen vooral níet deel te nemen aan de acties en naar school te gaan om te leren. "We leren hier ook van, van deze actie. Ook al is het tijdens schooltijd!", was hun respons. "We kunnen niet stil blijven tot we oud genoeg zijn om te stemmen."

De jongeren beloofden door te gaan met demonstreren tot er wat zou veranderen in Australië. Maar de laatste weken zijn er geen grote protesten geweest, hoewel er nog geen concrete maatregelen zijn genomen door de regering.

Schwänzen, baby!

Ook in Duitsland inspireerde Greta Thunberg een hoop scholieren. Het begon met plukjes scholieren en studenten die hun lessen op vrijdag schrapten. Maar afgelopen weken gingen er op vrijdag door heel Duitsland tienduizenden scholieren de straat op. Schwänzen (spijbelen in het Duits) voor het klimaat wordt geleid door onder meer Jakob Blasel (18) uit de Noord-Duitse stad Kiel. Als spreker voor de Duitse Fridays for Future zat hij al in een van de bekendste talkshows in Duitsland. En hij belandde in het kantoor van de minister van Economische Zaken, op de dag dat daar een belangrijk overleg over de sluiting van kolencentrales werd gehouden. Op die dag stonden duizenden scholieren voor het ministerie in Berlijn. Ze eisen een zo snel mogelijke sluiting van de kolencentrales.

Billigflüge, eine Lüge

Iets zuidelijker, in Zwitserland, spijbelden eveneens tienduizenden tieners voor het klimaat. In december voor het eerst, afgelopen twee weken opnieuw. Billigflüge, eine Lüge, scandeerden ze. (Goedkope vluchten, een leugen).

De jongeren demonstreerden eerst op de vrijdagen en sloegen daarvoor hun lessen over. Afgelopen week verzamelden ze zich op de zaterdag - en konden ze de rest van de week dus gewoon naar school.

Alexandria

De Youth Climate Strike brengt ook aan de andere kant van de Atlantische Oceaan scholieren op de been. Zoals de 13-jarige Alexandria Villasenor uit New York. Geïnspireerd door de jonge Thunberg spijbelt ze elke vrijdag om te protesteren voor het hoofdkantoor van de Verenigde Naties. Ze wil samen met een groep milieuorganisaties op 15 maart een landelijke spijbelactie in de VS organiseren. Maar het is nog onduidelijk hoeveel scholieren daar aan mee willen doen en hoe de besturen van die scholen daarop zullen reageren in Amerika.

Demonstreren voor een beter klimaat is heus niet nieuw in de Verenigde Staten. Met name de afgelopen twee jaar neemt het aantal protesten toe als een overduidelijke reactie op president Trump die in hoog tempo de klimaatmaatregelen terugdraait die zijn voorganger Obama had ingevoerd. Het feit dat Amerika zich heeft teruggetrokken uit het Klimaatakkoord van Parijs heeft onder milieubewuste jongeren kwaad bloed gezet.

De rest

In andere Europese landen komen grote, georganiseerde stakingen niet echt van de grond. In het Verenigd Koninkrijk wordt op 15 februari een Youth Strike 4 Climate georganiseerd. Maar heel veel geïnteresseerden trekt die op sociale media nog niet. Er is eerder wel door scholieren gestaakt, maar dat was vrij kleinschalig. De 13-jarige Schotse Holly Gillibrand organiseert bijvoorbeeld al vier weken op rij haar eigen staakweek. En in Dublin verzamelden enkele honderden jongeren zich eerder in januari bij het Ierse parlementsgebouw voor de Children's Rally for Climate Action.

In Frankrijk bleven de meeste scholieren in de schoolbanken zitten, maar een online petitie die van de overheid actie op klimaatgebied eist, is ruim 2,1 miljoen keer ondertekend. In Italië zijn het vooral kleine groepjes studenten die in navolging van de Zweedse Thunberg protesteren voor een beter klimaat.

Lees meer

Dit al gelezen?