© epa

Elio Di Rupo (PS) duwt Michel II verder naar de afgrond: motie van wantrouwen komt dichterbij

13 december 2018

De regering van premier Charles Michel (MR) komt nu toch wel heel dicht tegen z'n einde. Want het minderheidskabinet kreeg woensdag rake klappen in de Kamer: haar uitleg dat ze geen vertrouwen moet vragen aan het parlement valt moeilijk vol te houden. Want de oppositie neigt steeds dichter naar het wapen dat ze dan in handen heeft: een motie van wantrouwen.

Haalt deze ploeg kerst? Dat is een beetje de eerste stevige deadline die Michel II moet zien te bereiken, wil ze de komende vijf maanden kunnen vol maken als volwaardige regering, tot de verkiezingen van mei 2019.

Halen ze kerst, dan kunnen ze in januari het belangrijkste argument dat ze vandaag al hanteren verder uitspelen: waarom nu al verkiezingen organiseren en dan 2 à 3 maanden later weer? Het was die vraag die premier Michel uiteindelijk woensdag in een woelig debat aan de Kamer stelde: "Willen jullie vervroegde verkiezingen? Indien niet, laat deze regering dan verantwoordelijkheid nemen", was zijn boodschap.

De oppositie ziet dat anders. Het verzameld en onuitgegeven front van socialisten, groenen én N-VA vindt dat een nieuwe regering het vertrouwen moet komen vragen aan het parlement. Het argument van MR, Open Vld en CD&V, dat dit geen nieuwe ploeg is, maar de verderzetting van de vorige regering, wuiven ze weg. In een gewone motie woensdag (die juridisch weinig waarde heeft, en de regering niet kan dwingen) eisten ze samen dat de regering het vertrouwen vraagt.

"U hebt het wapen van een motie van wantrouwen, gebruik dat dan", zo daagde de eerste minister de oppositie toch een beetje uit. Want woensdag nog verklaarde de PS bij monde van Elio Di Rupo, in de Franstalige pers, maar ook op Terzake, dat hij zo'n motie niet zou steunen. De PS zit immers niet op vervroegde verkiezingen te wachten, zo is de analyse.

Maar kijk. Di Rupo is niet meer de immens machtige PS-baas die hij ooit was. En premier Michel zou wel eens sneller kunnen krijgen wat hij uitdagend suggereerde aan de oppositie: die motie van wantrouwen. Dat is een duidelijke stemming waarbij het parlement de regering de wacht aan zegt, als een meerderheid zo'n motie steunt.

In de huidige omstandigheden valt moeilijk te zien hoe heel de linkse oppositie, maar ook de N-VA, een dergelijke motie niet zou steunen. De Vlaams-nationalisten hebben dan meteen het lot van Michel II in handen: steunen ze zo'n motie, die mogelijk dinsdag al komt, dan heeft Michel II meteen elke legitimiteit verloren.

N-VA niet geneigd nog veel steun te geven

"Dit is geen regering. De premier wordt gewoon telkens in het parlement van het kastje naar de muur gestuurd. In een coalitie kan je in de beslotenheid van de Zestien deals maken, maar een minderheidsregering zoals Michel die ziet, die moet in het parlement telkens komen bedelen. Dat is toch niet houdbaar", zo is bij N-VA te horen.

De N-VA zit daarbij in een bijzondere positie. Ze schreef mee het regeerakkoord, voerde mee het beleid uit, en maakte tot vorige week ook mee de begroting. Die stemde de N-VA zelfs al mee op niveau van de commissies. "Gaan ze dan plots die begroting niet steunen? Hoe gaan ze dat aan hun gematigde kiezers uitleggen, aan de werkgevers ook?", zo is bij de regering te horen. Daar rekenen ze op de N-VA. Maar die verkoopt haar vel duur. De komende dagen zijn opnieuw gesprekken met de premier gepland.

Ontslag bij de koning, na motie van wantrouwen dinsdag?

De vraag is of het allemaal nog zo ver komt. Want een motie van wantrouwen vanuit de oppositie zet dinsdag alle zaken wel op scherp. Zo'n motie kan vreemd genoeg Michel ook niet juridisch keihard dwingen om te stoppen, maar ze ontneemt natuurlijk elke democratische legitimiteit aan de regering.

Dus, indien er een motie van wantrouwen wordt aangenomen door de linkse oppositie plus N-VA, dan moet Michel onherroepelijk naar de koning, om het ontslag aan te bieden en in lopende zaken te gaan.

Alleen, de koning wordt gedekt door de regering. En dat is diezelfde Michel. Een scenario is dat men er voor kiest om het ontslag te weigeren, en Michel opnieuw probeert iets 'leefbaar' te verzinnen tot mei 2019. Of koning en premier kunnen het ontslag 'in beraad' te houden. Dan kan de regering verder strompelen, in lopende zaken gaan, en zo de maanden volmaken tot mei.

Hoe dan ook: doordat de PS nu toch het licht op groen zet, komt een veel forser signaal dan een gewone motie vanuit de oppositie wel veel dichter bij.

De premier heeft hoe dan ook nog de tijd tot dinsdag, om een mogelijke alliantie te vormen met iemand in de Kamer om hem te steunen. Woensdag tijdens het debat was duidelijk waar hij die hoopt te halen: bij de N-VA. "Je kan de bedrogen echtgenoot spelen, maar ondertussen hebben ze wel tot vorige week alles mee gestemd. Ze moeten de komende dagen duidelijk maken of naast hun migrantenthema heel het sociaal-economische nog iets waard is."

Lees meer

Dit al gelezen?