© EPA

Theresa May blijft voorlopig aan als Britse premier: deze scenario's zijn mogelijk

12 december 2018

Vandaag werd er officieel een motie van wantrouwen ingediend tegen het partijleiderschap van de Britse premier Theresa May. Er ging vanavond binnen de Conservatieve partij een vertrouwensstemming door over haar beleid naar aanleiding van haar beslissing om de parlementaire stemming over haar brexitdeal uit te stellen. Ze had 158 stemmen nodig om aan te blijven als partijleider en kreeg er uiteindelijk 200. Daarmee blijft ze voorlopig dus ook premier van het Verenigd Koninkrijk. May heeft wel aangekondigd dat ze voor de parlementsverkiezingen in 2022 opstapt.

Even voor de duidelijkheid: het ging niet om een motie van wantrouwen die aan het gehele Britse parlement wordt voorgelegd, maar om een vertrouwensstemming binnen de Conservatieve Partij. 15 procent van de huidige Conservatieve parlementsfractie moest daarvoor een "letter of no confidence" indienen tegen May. 48 conservatieve parlementsleden deden dat effectief.

200 leden (er waren er minstens 158) nodig) kozen ervoor om het leiderschap van May goed te keuren. Dat meldt de Britse krant The Guardian. Er komt dus geen procedure om een nieuwe voorzitter van de Conservatie Partij te verkiezen. Indien dat wel gebeurd was, zou May ook haar positie als premier verloren hebben.

Anders dan bij ons is in het Verenigd Koninkrijk de premier namelijk ook altijd de leider van de grootste partij.

"Strijden met alles wat ik heb"

"Ik zal voor de stemming strijden met alles wat ik heb", zei May eerder. Ze blijft erbij dat een deal met de EU haalbaar is en zegt dat nu opstappen zo'n akkoord in gevaar brengt. "Ik ben er klaar voor om deze taak te volbrengen."

May zei eerder dat het geen goed moment om een nieuwe leider van de Conservatieve partij aan te wijzen. Daar gaat tijd overheen en dat brengt "de toekomst van Groot-Brittannië in gevaar", omdat de oppositie de onderhandelingen van de brexit dan in handen zou krijgen. "We zitten op een cruciaal moment in onze geschiedenis met het maken van een brexit-deal", zei May.

Stemming op 21 januari 2019

May hoeft zich dus geen zorgen meer te maken dat medepartijleden haar onderuit zullen halen, want dat is hen niet gelukt. Maar veel reden tot juichen heeft ze niet. Zo komt de brexit-datum, 29 maart 2019, akelig dichtbij. Wat betekent deze wending nu voor de brexit?

Het eerst volgende op de agenda van May is de stemming van de brexit-deal in het Britse parlement. May zal het erg moeilijk krijgen om daarvoor een meerderheid bij elkaar te sprokkelen. De stemming gaat door op 21 januari 2019 en dus heeft ze nog een dikke maand de tijd om een meerderheid van het parlement voor zich te winnen.

May stelde die stemming eerder uit in de hoop meer sympathie voor haar brexit-deal te winnen.

Ierse grens blijft strijdpunt

Zowel de EU als het VK zijn ervan overtuigd dat de grens tussen de EU-lidstaat Ierland en Noord-Ierland, dat een onderdeel is van het VK, hoe dan ook open moet blijven, ook als de Britten geen lid meer zijn van de Europese Unie. Om er zeker van te zijn dat dat gebeurt, hebben de EU en het VK een noodoplossing bedacht: als er niet tijdens de overgangsperiode een goede oplossing voor de Ierse grens wordt gevonden, dan blijft het hele VK in een douane-unie met de EU, zodat goederen zonder problemen van Ierland naar Noord-Ierland vervoerd kunnen worden.

Veel Britse parlementsleden vrezen echter dat dit een ander statuut voor Noord-Ierland impliceert en dat willen ze absoluut niet. Ook willen de brexit-hard-liners koste wat het kost niet meer tot de EU behoren. De EU heeft echter al duidelijk laten merken dat er nog amper marge in om te onderhandelen. Er kunnen enkel "bijlagen aan het akkoord geniet" worden, maar een écht nieuw akkoord komt er niet. Vraag blijft hoe ze daar in het Brits parlement op zullen reageren.

Wat bij geen goedkeuring?

Als het Britse parlement de brexit-deal van May niet goedkeurt, liggen er verschillende pistes open. Zo zou oppositiepartij Labour een vertrouwensstemming kunnen eisen om zo May onderuit te halen als premier.

Het zou zelfs zo ver kunnen komen dat er nieuwe verkiezingen of een nieuw referendum wordt uitgeschreven.

Bovendien heeft May laten weten dat ze vóór de parlementsverkiezingen in 2022 zal opstappen als leider van de Conservatieve Partij en dus als premier.

Verder leeft er in andere EU-landen niet het gevoel leeft dat May nog veel te bieden heeft. Het probleem ligt niet in Brussel, maar in Londen, waar het parlement het niet eens is over hoe de brexit moet plaatsvinden. Meer over dat probleem lees je hier en hier.

Lees meer

Dit al gelezen?