© epa

Rolt vanavond dan toch het hoofd van Theresa May?

12 december 2018

Vanavond stemmen de Britse parlementsleden over het lot van Theresa May. Het hoofd van de Britse premier Theresa May ligt sinds vanochtend op het politieke hakblok en vandaag nog zullen we weten of de coup van ontevreden Conservatieven is geslaagd en May - die gezworen heeft tot het bittere eind door te vechten - Kerstmis al dan niet zal vieren in Downing Street nummer 10.

Gisterenavond informeerde het ’1922 committee’ van ontevreden Conservatieven de premier al dat het benodigde aantal van 48 was gehaald en dat er zo snel als mogelijk een vertrouwingsstemming zou worden uitgeschreven.

Vanavond tussen zes en acht uur zal die stemming in het Lagerhuis worden gehouden. Weet May de helft van alle 315 Conservatieve Lagerhuisleden achter zich te krijgen, dan blijft ze premier, minimaal voor een jaar want zolang moeten de Conservatieven wachten alvorens een nieuwe vertrouwingsstemming mag worden uit geschreven.

Als de Britse Conservatieve partij haar vanavond afzet, zou dat de positie van het land in gevaar brengen zei May tijdens een onverwachte persconferentie op de stoep van Downing Street 10. "Ik zal voor de stemming strijden met alles wat ik heb", zei May. Ze blijft erbij dat een deal met de EU haalbaar is en zegt dat nu opstappen zo'n akkoord in gevaar brengt. "Ik ben er klaar voor om deze taak te volbrengen."

"Geen goed moment"

Volgens premier May is het geen goed moment om een nieuwe leider van de Conservatieve partij aan te wijzen. Daar gaat tijd overheen en dat brengt "de toekomst van Groot-Brittannië in gevaar", omdat de oppositie de onderhandelingen van de brexit dan in handen zou krijgen. "We zitten op een cruciaal moment in onze geschiedenis met het maken van een brexit-deal", zei May. Als ze nu zou vertrekken zou de brexit vertraging op kunnen lopen of zelfs gestopt kunnen worden.

Om een stemming over het vertrouwen in de premier af te dwingen moet 15% van de parlementsfractie zo'n stemming willen. Graham Brady, de voorzitter van het zogeheten 1922 comittee dat daarover gaat, zegt dat dat percentage is gehaald. Om de vertrouwensstemming te overleven, moet Theresa May de steun hebben van zeker 158 van de 315 Conservatieve parlementsleden.

Een belangrijke aanleiding voor de stemming is het voorlopige brexit-akkoord dat May sloot met de EU. Daarover zou het parlement gisteren stemmen, maar omdat een ruime meerderheid de deal leek te gaan verwerpen, stelde de premier die stemming uit.

"Een nieuwe leider zou er niet zijn voor de deadline van 21 januari ", zei May. Op die datum moet er volgens de regels gestemd zijn over de deal tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk. "Dus met een leiderschapsverkiezing riskeren we dat we de controle over de brexit-onderhandelingen aan de oppositie in het parlement geven."

Bovendien heeft een nieuwe premier geen tijd om een nieuwe deal uit te onderhandelen met de EU. "Dus een van de eerste dingen die hij of zij zal doen, zal het uitstellen of intrekken van Artikel 50 zijn, waarmee de brexit wordt vertraagd of zelfs gestopt. En dat op het moment dat het volk wil dat we de knoop doorhakken."

Chequers

Gisteren sprak May met EU-leiders om extra toezeggingen te krijgen, in de hoop dat ze zo in eigen land meer steun zou krijgen voor de deal. Vandaag zou ze naar Dublin gaan, maar daar ziet ze in verband met de stemming van af. Op een later moment wil ze verder praten met regeringsleiders in de EU.

Een andere reden die Conservatieve parlementsleden noemen in hun brieven is Mays eerdere zogenoemde Chequers-plan. Daarin ze een stelde ze brexit voor met vrij verkeer van goederen, maar zonder vrij verkeer van personen en diensten. Dat plan werd uiteindelijk na een EU-top in Salzburg, in september, afgewezen door de EU. De schrijvers van de brieven vinden dat May daar steken bij heeft laten vallen.

De Britse minister van Justitie vindt dat de brexit waarschijnlijk niet kan doorgaan op 29 maart 2019 als May de stemming vanavond niet overleeft. Hij noemt het in dat geval "onvermijdelijk" dat het Britse vertrek uit de EU uitgesteld moet worden naar een later moment.

Lees meer

Dit al gelezen?