Charles Michel

© epa

Een zomerbevalling die toch littekens laat: laatste keer groot akkoord voor Michel

24 juli 2018

De N-VA probeerde uit alle macht om toch nog een grote trofee binnen te krijgen: de beperking van de werkloosheid in de tijd. Maar de goesting bij de coalitiepartners ontbrak: CD&V wilde niet bewegen, maar ook voor de MR was zoiets niet mogelijk. Zo gaat de centrumrechtse coalitie de laatste zomer in met een wrang gevoel: want ook over Arco, dat andere groot dossier, doken er meteen barsten op in de coalitie.

Voor Charles Michel (MR) is Hertoginnedal perfect. De pers op veilige afstand, z'n familie wat dichterbij: in de tuin rijdt z'n kleinste op een fietsje rond tijdens de onderhandelingen. Hij is zelfs delen van het kasteel een opfrisbeurt aan het geven: de ramen worden vervangen.

Anderen zijn minder enthousiast over de locatie: "De muggen komen 's nachts van overal. Dat komt door die vijvers in de nabijheid hé", zegt minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld). “Het waren soms zweterige omstandigheden, maar dat zal de tijd van het jaar wel zijn, zeker", zo geeft minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) mee.

Het is op Hertoginnedal dat Michel alweer lukt in een begrotingscontrole én een 'grote deal': iets waar een pak waarnemers elk jaar weer vragen over hadden. Maar deze centrumrechtse coalitie is tot mekaar veroordeeld, alvast zeker nog deze legislatuur.

Waar was de 'dash'? De premier wilde antwoorden

Bart De Wever, de leider van de grootste regeringspartij N-VA, had de premier in het voorjaar serieus geprikkeld: de 'dash' was eruit volgens de Antwerpse leider. Meteen had Michel er een erezaak van gemaakt om te bewijzen dat het wel degelijk nog draaide: met vicepremier Jan Jambon (N-VA) verhoudt de premier zich overigens uitstekend, al jaren. Een etentje tussen De Wever en Michel moest enkele weken geleden de twijfels tussen beiden wegnemen, maar dat bleek toch niet helemaal gelukt.

Op die persconferentie vandaag, na afloop van de drie weken onderhandelen, regende het zoals gebruikelijk felicitaties aan de premier "die weer een fantastische rol had gespeeld", en "de zaak prachtig had samen gebracht". Het was nochtans geen eenvoudige bevalling geweest, zeker niet voor de partij van De Wever.

Die stond deze keer opvallend alleen, een rol die de voorbije jaren meestal voor CD&V was voorbehouden. N-VA had namelijk nogal ingezet op de beperking van de werkloosheid in de tijd. Maar die trofee kon en wilde de premier hen niet geven: zijn eigen MR was niet bereid zo ver te gaan. In een verkiezingsjaar willen de Franstalige liberalen niet als te hardvochtig overkomen. Voor CD&V en haar vakbondsvleugel was van zo'n trofee voor N-VA überhaupt geen sprake.

Spanning tussen Open Vld en N-VA

En met Open Vld zat N-VA de afgelopen dagen in een rare dynamiek. In het dossier van de 4de licentie kwamen Jan Jambon (N-VA) en Alexander De Croo (Open Vld) diametraal tegenover mekaar te staan. De Croo wilde absoluut de kans geven aan een vierde telecomspeler om op de markt te komen in België, maar bij N-VA speelden de banden tussen voorzitter De Wever en Telenet-CEO John Porter fel op. Het bracht de partijen die de afgelopen jaren zo vaak met elkaar optrokken tijdens onderhandelingen, N-VA en Open Vld, lijnrecht tegenover elkaar maandagnacht.

Uiteindelijk kreeg De Croo z'n 4de speler, al is af te wachten of de voorwaarden niet te streng zijn. En moest Jambon zich ook tevreden stellen met de degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen en een verstrengd SWT. Op dat laatste trok de regering dan toch een rode lijn in het zand: geen Carrefour-scenario's meer in de toekomst.

De afspraak was: geen communicatie. Zowel Peeters als Jambon zaten op de radio

Tegelijk loste de premier ook het dossier Arco op. Dat kon moeilijk anders: een beursgang van Belfius kon enkel door ook de erfenis van de financiële poot van de christelijke zuil op te ruimen. Maar ook daar toonden de uitspraken achteraf dat het akkoord maar wankel ineen zit.

De afspraak was nochtans heel duidelijk, toen de vicepremiers vroeg vanochtend uiteen gingen: niemand communiceert voor de persconferentie van 11 uur in de ochtend. Kris Peeters (CD&V) was de eerste die zich daar niet aan hield, hij gaf 's nachts nog een kort interviewtje aan La Libre Belgique.

Maar het was op De Ochtend, op Radio 1, dat de communicatie al meteen pijnlijk werd. Want daar kwam Jan Jambon, de vicepremier van N-VA rond half zeven al telefonisch vertellen, "dat ze rond Arco niets zouden doen dat tegen de rechtsregels is". En op de vraag of de deal wordt voorgelegd aan Europa antwoordde hij ontwijkend "dat uiteraard de beursgang van Belfius zal moeten voorgelegd worden aan Europa".

Zo pookte de vicepremier van N-VA meteen weer de discussie op die al maanden woedt: hoe kan je een deal rond Arco in mekaar steken, waarbij meer dan 400 miljoen van de 600 miljoen voor de gedupeerde van bij de overheid komt? Want dat beschouwt Europa als 'onwettige staatssteun': een vorig voorstel van de regering botste op een 'njet' uit Europa.

Even later was het dan de beurt aan Kris Peeters (CD&V) om toch één en ander te corrigeren. Volgens hem moet Europa geen akkoord vooraf geven. "Er is geen sprake van staatssteun, we vergoeden alleen natuurlijke personen, geen rechtspersonen of vennootschappen. En Peeters maakte zich sterk dat "dit akkoord zekerheid geeft aan 800.000 Arco-coöperanten". Pijnlijk dus, het verschil tussen beiden in hun uitleg.

De premier komt redden

"Het gaat om een heel complexe juridische zaak, waarbij het niet zo evident ligt. Maar het gaat om particulieren, vandaar dat we geloven dat dit mogelijk is", zo trad premier Charles Michel (MR) zijn vicepremier even later op de persconferentie bij. Maar in de wandelgangen blijft zeer duidelijk klinken: "De Arco-spaarders zijn helemaal nog niet zeker van hun geld, de onzekerheid is helemaal niet weg."

Al bij al overheerste de tevredenheid bij de ploeg van Michel: het was misschien niet heel elegant, maar een paar grote dossiers zijn van de baan. De begroting zit verdedigbaar ineen. En CD&V krijgt eindelijk waar het volgens het regeerakkoord recht op had: Arco. Gezien de vijandige sfeer tussen Vlaams-nationalisten en christendemocraten, was dit akkoord op zich al een huzarenstukje. Veel meer was echt niet mogelijk. Grote vraag is nu: was dit de laatste keer voor Michel en co, of breien ze er na de verkiezingen in het voorjaar van 2019 nog een vervolg aan met Michel II?

Lees meer

Dit al gelezen?