© epa

Trump draagt nieuwe rechter Supreme Court voor. Waarom is dat zo'n big deal?

10 juli 2018

President Trump wil dat Brett Kavanaugh de nieuwe rechter in het Hooggerechtshof wordt. De Republikeinse president droeg de 53-jarige Kavanaugh voor in een bekendmaking die live te zien was op veel Amerikaanse zenders. De voordracht van Kavanaugh kan nog decennialang van grote invloed zijn. Een rechter wordt voor het leven aangesteld en kan dus tientallen jaren dienen. Trump heeft zo de kans een flinke stempel te drukken op de koers die het verdeelde Amerika de komende jaren vaart. 

In een land gebouwd op the rule of law hebben de negen rechters van het Supreme Court namelijk het laatste woord. Het Hooggerechtshof buigt zich jaarlijks over zo'n honderd lokale of landelijke wetten. De rechters beslissen over gevoelige kwesties als homorechten, de doodstraf, abortus en de macht van de president.

Als Kavanaugh wordt benoemd is het Hooggerechtshof overwegend conservatief. De Amerikaanse Senaat moet nog wel akkoord gaan met de benoeming.

Krappe meerderheid

De Republikeinen hebben een krappe meerderheid in de Senaat: 51 zetels, tegenover 49 voor de Democraten. Het is niet bekend wanneer de Senaat gaat stemmen over Kavanaugh. Gemiddeld zit er elf weken tussen de nominatie en de benoeming van een rechter in het Hooggerechtshof.

Tot vorig jaar was een meerderheid van 60 stemmen nodig om een rechter voor het Supreme Court te benoemen, maar door de inzet van de zogenaamde nucleair option wisten de Republikeinen de regels te veranderen.

Nu is een gewone meerderheid van 50+1 genoeg om een rechter definitief voor het leven in het Hooggerechtshof te krijgen. Daarmee raakten de Democraten een wapen kwijt om kandidaten te blokkeren en hebben de Republikeinen genoeg zetels om Trumps benoeming goed te keuren.

Als de Senaat akkoord gaat, volgt Kavanaugh Anthony Kennedy op. De 81-jarige Kennedy geldt als conservatief, maar stelde zich soms progressief op bij onderwerpen als abortus en homorechten. Vorige week kondigde hij zijn pensioen aan.

Wie is de nieuwe rechter?

Kavanaugh is nu rechter bij het Hof van Beroep in Washington. Eerder was hij assistent van Anthony Kennedy. Ook werkte hij in het Witte Huis onder president George W. Bush. Eind jaren 90 assisteerde hij aanklager Kenneth Starr bij zijn onderzoek naar meineed en belemmering van de rechtsgang door de toenmalige president Bill Clinton. Tien jaar later zei Kavanaugh daarover dat presidenten eigenlijk vrijgesteld moeten worden van dergelijke onderzoeken.

Kavanaugh is de tweede rechter die Trump voordraagt voor het Hooggerechtshof. Vorig jaar benoemde hij Neil Gorsuch, de opvolger van de overleden Antonin Scalia. De aanstelling van een echte conservatief was een verkiezingsbelofte van Trump.

Het vertrek van de gematigde rechter Anthony Kennedy, die vorige week besloot dat het met zijn 81 jaar tijd is voor zijn pensioen, laat het hof verdeeld achter. Er blijven acht rechters over, gescheiden langs partijpolitieke en ideologische lijnen: vier conservatieven, vier progressieven.

De voordracht van een negende, flink conservatieve rechter, betekent een belangrijke meerderheid voor dat eerste blok. Een die nog decennialang van grote invloed kan zijn: een rechter wordt door de president voor het leven aangesteld en kan met een beetje geluk dus tientallen jaren dienen.

Abortus

Nu is met name het recht op abortus inzet in de strijd om de benoeming van een nieuwe rechter. Sinds het hof dat recht 45 jaar geleden vastlegde in de beroemde zaak Roe vs. Wade, proberen tegenstanders het teruggedraaid te krijgen.

Tijdens zijn campagne paaide Trump hen door te beloven dat abortus dankzij hem weer verboden zal worden. Tegelijkertijd heeft Trump gezegd zijn kandidaten voor het Hooggerechtshof, die hij persoonlijk interviewde, er niet direct naar te vragen.

Desalniettemin lijkt de VS met de conservatieve Kavanaugh erbij in het Supreme Court af te stevenen op stappen terug. Naast het verbieden van abortus zou ook het homohuwelijk weer verboden kunnen worden en behoort zelfs een verbod op contraceptiemiddelen tot de mogelijkheid volgens waarnemers.

Lees meer

Dit al gelezen?