© epa

EU-leiders sluiten migratiedeal, maar probleem allesbehalve opgelost

29 juni 2018

Na urenlang, moeizaam vergaderen hebben de regeringsleiders van de 28 EU-lidstaten een akkoord bereikt over het migratiebeleid. Binnen de EU komen een soort aanmeldcentra, waar migranten snel uitsluitsel krijgen over hun kansen op asiel. Maar hoe die eruit gaan zien of waar ze precies komen te staan, hebben de leiders niet afgesproken. Ook over herverdeling van asielzoekers zijn geen afspraken gemaakt.

Er komen dus op korte termijn gesloten opvangcentra in de zuidelijke EU-landen voor nieuwe bootvluchtelingen staat in de slotverklaring (lees ze hier). De Italiaanse premier Giuseppe Conte eiste concrete maatregelen om zijn land zo snel mogelijk te ontlasten.

In de centra wordt bepaald welke vluchtelingen recht hebben op asiel en welke niet. De "rechtmatige" asielzoekers worden over andere EU-landen verspreid. Ze gaan alleen naar landen die bereid zijn ze op te nemen. Geen enkele asielzoeker zal dus voortaan het land kunnen kiezen waar hij bescherming wil aanvragen.

Vrijwillige basis

Zowel het openen van zulke centra als het overnemen van vluchtelingen die in een frontlijnstaat als Italiƫ of Griekenland aangekomen zijn, zal op vrijwillige basis gebeuren. Voor zover bekend zegde geen van de 28 lidstaten al toe dat ze een of meerdere centra willen openen en/of migranten willen overnemen van de frontlijnstaten.

Op de langere termijn hopen de leiders ook buiten de EU gecontroleerde centra te kunnen opzetten waar onderschepte bootvluchtelingen naartoe worden gebracht. Met landen buiten de EU zouden dezelfde soort afspraken over de opvang van vluchtelingen kunnen worden gemaakt als met Turkije.

Meer geld voor Afrika

De EU wil de banden met Afrika verder aanhalen. De nadruk ligt daarbij, naast meer ontwikkelingshulp en private investeringen, op onderwijs, gezondheidszorg, infrastructuur, innovatie, goed bestuur en vrouwenemancipatie. "Afrika is onze buur", schrijven de landen in de slotverklaring, "en dit moet tot uitdrukking komen in meer uitwisseling en contact tussen mensen uit alle lagen van de bevolking op beide continenten."

Verder willen de regeringsleiders de ngo's (niet-gouvernementele organisaties) die met schepen varen op de Middellandse Zee om migranten op te pikken, beschermen tegen "de verkeerde intenties van de mensensmokkelaars". Over herverdeling van asielzoekers zijn geen afspraken gemaakt.

Merkel opgelucht

De Duitse bondskanselier Angela Merkel noemde het een goed teken dat de EU-leiders tot een akkoord konden komen, ondanks de sterke verdeeldheid over het onderwerp. "We zijn het eens geworden over de grootste uitdaging van deze tijd, namelijk migratie."

Merkel erkende wel dat er nog een lange weg te gaan is. "We moeten blijven werken aan oplossingen, ook als we het niet eens zijn."

Macron: "Europa zal nog lang met migratiedruk moeten blijven leven"

De Franse president Emmanuel Macron was opgetogen dat de "Europese samenwerking" de doorslag heeft gegeven. "De Europese samenwerking heeft het gewonnen van de nationale belangen. We moeten het probleem van migratie samen het hoofd blijven bieden. Europa zal nog lang met migratiedruk moeten leven. We moeten deze uitdaging kunnen aanpakken en ondertussen nog trouw blijven aan onze waarden."

De Italiaanse premier Giuseppe Conti, die harde garanties wilde om zijn land te ontlasten, was ook tevreden met het akkoord. "Italiƫ staat niet langer alleen in de strijd tegen het migrantenprobleem."

Michel: "goed akkoord", Rutte: "probleem niet opgelost"

Premier Charles Michel spreekt van een "goed akkoord". "Het vertaalt volop de engagementen die ik geuit heb in naam van de regering in het parlement. Het is een stap in de goede richting, waarmee we kunnen blijven werken binnen het Schengenverdrag." Alle drie de principes die Michel verdedigde, zijn volgens hem in de tekst opgenomen: de bescherming van de Europese buitengrenzen, de samenwerking met Afrikaanse landen en een grotere solidariteit op Europees niveau.

De Nederlandse premier Rutte was nuchterder: "Het probleem is niet opgelost, maar we hebben afspraken gemaakt die verder moeten worden uitgewerkt", zei die.

Lees meer

Dit al gelezen?