© ImageDesk/Bart Dewaele

Wat is nodig als Vuye & Wouters écht de N-VA willen bedreigen in 2019?

2 mei 2018

Veerle Wouters en Hendrik Vuye, twee parlementsleden die anderhalf jaar geleden uit de N-VA stapten, kondigen nu toch aan dat ze in 2019 naar de kiezer trekken met een eigen partij. Alleen, hebben ze enige kans op succes? Een aantal voorwaarden lijken niet vervuld.  

Hendrik Vuye spreekt van een nieuwe Vlaams-nationalistische 'beweging', het woord 'partij' neemt hij nog niet echt in de mond. Maar het hoge woord is eruit: hij en Veerle Wouters willen zich in 2019 opnieuw "verkiesbaar stellen". “We gaan iets proberen. Ik heb eergisteren aan mijn rector van de universiteit van Namen laten weten dat ik even een stap wil terugzetten”, zo zegt Vuye aan Het Belang van Limburg.

Verder blijven Vuye en Veerle Wouters, z'n compagnon de route die samen met Vuye opstapte uit de N-VA, toch behoorlijk vaag over wat ze van plan zijn. Tussen droom en daad staan in politiek veel strategie, en ook een pak praktische bezwaren. Wat moeten Vuye & Wouters nog doen, willen ze écht de N-VA bedreigen?

1. Werken aan een deftige communicatiestrategie

Of je het nu wil of niet, politiek is vandaag communiceren, je kiezers bereiken met een heldere, zuivere boodschap. En laat die communicatie nu niet meteen de sterkste kant zijn van het duo. Goed, zeker Vuye is wel degelijk een welbespraakt man, aangenaam om te interviewen ook. Maar lanceer je het idee om een nieuwe, Vlaams-nationale beweging te starten in Het Belang van Limburg? Ergens verstopt in een paar paragrafen onderaan het artikel kondigt het duo hun initiatief aan. Op dezelfde dag verschijnt bijvoorbeeld ook een interview in Knack, waarin beiden met geen woord reppen over hun nieuws.

Om maar te zeggen: een strakke regie is er niet bij Wouters & Vuye. Dat hoeft op zich niet, als je een fractie van twee mensen hebt. Maar een partij, dat vergt campagnes, een baseline, de juiste slogans, de juiste debatfiches. Vraag is vooral of Wouters en Vuye überhaupt zin hebben daaraan tijd te besteden.

2. Het ideologische 'gat in de markt' zoeken

Een partij stichten betekent voor het duo in de eerste plaats "inhoudelijk werken", teksten produceren, boeken schrijven. “We gaan nu voluit ons eigen programma schrijven", zo zegt Wouters als eerste stap in het proces.

Vraag is welke koers de nieuwe partij dan wil gaan varen. Vuye en Wouters lichten een tipje van de sluier daar al op. "Het probleem is dat het Vlaams-nationalisme allemaal aan de rechterkant zit. Als je kijkt naar bijvoorbeeld Catalonië, en je wilt verdere stappen zetten, dan heb je die Vlaamse overtuiging ook in het centrum en aan de linkse zijde nodig. Ik ben opgegroeid met de oude Volksunie. Dat is anders dan de N-VA van vandaag", zo zegt Wouters.

“We zien in ieder geval potentieel in het socialere Vlaamse gedachtegoed. Links zou ik het niet noemen, we sluiten eerder aan op de fundamenten van de Vlaamse beweging. Dat was een sociale beweging, een vredesbeweging. Want er zijn mensen die hulp nodig hebben, alleen lijkt N-VA dat vaak te ontkennen", zo voegt Vuye toe.

Die positionering sluit alvast elke samenwerking met Vlaams Belang uit: die zetten net rechts van de N-VA. Maar vraag is of er veel reservoir is voor een 'Volksunie', voor links én Vlaams-nationaal. Het verleden leert dat die ruimte zeer beperkt is. De linkervleugel van de Volksunie ging naar Spirit, een verhaal dat niet op zichzelf leefbaar bleek. Een kartel met sp.a bleek initieel wel interessant, maar uiteindelijk verloor het links-Vlaamse initiatief elke snelheid. Spirit kreeg in 2008 de naam Vl.Pro, een complete flop die een jaar later al vervangen werd door SLP. Die partij ging helemaal ten onder.

Of er nog eens 9 jaar later wél politiek ruimte zou zijn voor een nieuw Vlaams-links initiatief, is maar zeer de vraag. Het is geen toeval dat Bart De Wever z'n N-VA richting rechts stuurde: daar zat (en zit) volgens de N-VA-top het reservoir aan Vlaamse stemmen. De analogie met Beieren is al vaak gemaakt: een groot, regionalistisch, rechts-conservatief machtsblok dat het beleid maakt, net zoals het CSU, dat wil de N-VA zijn. Electoraal is het voor de N-VA tot nu toe een erg succesvolle positionering geweest. Als Vuye en Wouters werkelijk op links de stemmen willen zoeken, dan mogen in de Koningsstraat, op het N-VA-hoofdkwartier, de champagnekurken al knallen.

3. De juiste USP zoeken

Naast de grote lijnen, de strategie, is er ook de tactiek. De meeste 'nieuwe' partijen die succesvol worden, starten met één programmapunt dat heel duidelijk en helder is: de definitie van een zweeppartij. De groene beweging deed het met ecologisme, de partijnaam was letterlijk een slogan: Anders gaan leven.

De N-VA startte met haar programmapunt nummer één: de Vlaamse onafhankelijkheid. Het was een terugkeer naar de 'zuivere' lijn, waarbij Geert Bourgeois de rol van eenzame strijder in de beginjaren perfect speelde.

Vraag is of voor Vuye en Wouters dat éne punt helder genoeg afgebakend is. Vuye deed de N-VA de afgelopen maanden veel pijn, door hen weg te zetten als "de vierde traditionele partij". Het bleek eens te meer in heel de saga rond de benoeming van een regent bij de Nationale Bank, waar Jan Jambon (N-VA) plots de verdediging van de kleinzoon van Albert Frère moest opnemen. Veel gekker moet het niet worden om N-VA weg te zetten als deel van het 'establishment'.

Vraag is alleen of die kwetsbare plek bij N-VA voldoende geviseerd kan worden door Vuye. In het debat rond Frère in de Kamer was het opvallend dat Groen het voortouw nam en Meyrem Almaci daar het felst uitkwam.

4. De organisatie op poten krijgen

Een nieuwe partij beginnen, zeker nationaal, is makkelijker gezegd dan gedaan. Wouters en Vuye vormen dan wel een fractie in de Kamer, veel meer dan wat persoonlijke medewerkers hebben ze niet. Geen apparaat, geen geld, geen kantoren, geen militanten.

Allereerst is er de vraag waar de 'boegbeelden' dan wel uitgespeeld kunnen worden. Logischerwijze is Veerle Wouters de kopvrouw voor de provincie Limburg, maar doordat dat een kleine kieskring is, ligt de kiesdrempel er zelfs op meer dan 5 procent. En Hendrik Vuye woont voorlopig niet in Vlaanderen, hij moet zich dus nog ergens 'inschrijven'. Vlaams-Brabant ligt voor de hand, maar dan moet hij het wel opnemen tegen Theo Francken, de sterkhouder van N-VA. En vooral: het is dan zoeken naar lijsttrekkers en anderen om de lijsten te vullen in Oost- en West-Vlaanderen en Antwerpen.

Heel veel vergaderen en bezig zijn met organisatie dus, eerder dan programma's schrijven en teksten herwerken. Vraag het maar aan Jean-Marie Dedecker, die ooit met LDD begon: heel het land afdweilen en ondertussen opletten dat je niet eindigt met gelukzoekers en opportunisten. Heeft het duo Wouters en Vuye daar genoeg zin in, is opnieuw de cruciale vraag.

"We gaan niet met tweehonderd per uur met onze snuit tegen de muur lopen", zegt Wouters al op voorhand. Dat klinkt niet meteen als "handen uit de mouwen". Om maar te zeggen: een partij oprichten is nog iets anders dan een boek schrijven over de Belgische staatsstructuur.

Lees meer

Dit al gelezen?