© epa

Eigen audit van leger verrast allerminst: minister Vandeput en z'n ex-kabinetschef gaan vrijuit

4 april 2018

Na heel de heisa rond de opvolgers van de F-16's, zat er voor minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) en vooral premier Charles Michel (MR) niets anders op dan heel de procedure te laten doorlichten. Een van de twee audits is nu klaar: het interne onderzoek van het leger zelf. En dat pleit, niet verrassend, de minister van Defensie en z'n ex-kabinetschef vrij.

Manipuleerden topmilitairen van de luchtmacht de procedure om een opvolger voor de F-16's te bestellen? Dat is de centrale vraag in de twee audits die besteld werden door de regering om klaarheid te krijgen in de zaak. Belangrijkste politieke bijvraag daarbij: wat wisten de minister van Defensie en z'n kabinetschef?

Want de afgelopen weken lekte uit dat een rapport van Lockheed Martin, de producent van de F-16's en de F-35's, aantoonde dat de huidige toestellen langer verder kunnen dan gedacht. Of toch, de carrosserie van de toestellen. Maar dat rapport bereikte nooit het zonlicht. Zelfs de minister kreeg het naar eigen zeggen niet te zien, laat staan het parlement. Dat maakte dat heel de procedure plots een zeer kwalijke geur kreeg, en de minister flink in de problemen raakte.

Een eerste audit, die van het leger zelf, pleit nu de minister en z'n kabinetschef vrij. Maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de échte audit diegene van het federaal auditcomité zal zijn. Het leger werkt met ondervragingen, maar is beperkt in z'n onderzoeksdaden. Het telefoonverkeer, de berichtjes op de smartphones en de emails op de computers en laptops, dat is werk voor het federaal auditcomité, dat dus dieper kan graven.

Kolonel X in een hoofdrol

De audit van het leger, waar De Morgen info over verkreeg, draait in feite rond klokkenluider 'kolonel X'. Nadat Lockheed Martin in april 2017 met nieuwe berekeningen over de carrosserie kwam, stroomde dat rapport niet door naar de legertop en de minister. Kolonel X drong er sterk op aan bij zo'n oversten, om toch zowel Vandeput als de stafchef, Marc Compernol, te informeren. Maar dat gebeurde niet, waarop het dossier uiteindelijk lekt in de pers.

Het onderzoek van het leger draait rond die episode, en daarbij werden alle betrokkenen ondervraagd. En uiteraard heeft het leger wel zicht op wie naar wie het rapport mailde, omdat die mails in de pers uitlekten. Naast kolonel X waren diens bazen, kolonel Letten en Van Pee en de generaals Vansina, Ocula en Roelandts op de hoogte. Vier van die vijf militairen zijn voorlopig ook geschorst.

Opvallend dus: de kabinetschef van Vandeput, Claude Van de Voorde, was volgens deze audit niet op de hoogte. Van de Voorde is van de luchtmacht, en een fan van de F-35. Maar hij zou z'n vingers dus nooit verbrand hebben in deze zaak. De man is ondertussen weggepromoveerd tot baas van ADIV, de inlichtingendienst van het leger.

De audit van het leger spreekt over "een zware inschattingsfout binnen het leger". Want omdat het maar om een partieel rapport van Lockheed Martin ging, dat enkel over de carrosserie sprak, besliste men de info niet te delen. Alleen was dat op z'n minst een totaal verkeerde inschatting. "Op het randje van manipulatie", zo omschrijft een insider aan De Morgen hoe het in de audit staat. Perfect op maat dus om kritisch te zijn, maar Vandeput vrijuit te laten gaan, en ook binnen het leger geen al te grote schade te berokkenen. Vraag is nu of het federaal auditcomité zo mild zal zijn.

Lees meer

Dit al gelezen?