Voor meer transparantie mag de Belgische politie nu altijd camera's dragen

9 maart 2018
© epa

Sommige zijn voor, anderen vinden het een inbreuk op de privacy, maar mobiele camera's voor politieagenten zijn een feit. Vanaf nu mogen Belgische politieambtenaren een bodycam dragen tijdens hun patrouilles en interventies. Daarover heeft de Kamer donderdag gestemd.

Het is een paar jaar geleden dat de kwestie over de bodycams voor het eerst op tafel kwam. Uiteindelijk werd nu een beslissing genomen door de Kamer. Volgens de camerawetshervormingen mogen politieagenten nu op elk moment een kleine camera dragen, of ze nu eenvoudigweg op patrouille zijn of tijdens belangrijke interventies.

De politie moet wel duidelijk de bodycam tonen en aan de gesprekspartner laten weten dat deze is ingeschakeld. De maatregel werd goedgekeurd door de meerderheid en de PS. Alleen de PTB was tegen, meldt Belga.

Dit is een extra stap in de richting van meer transparantie van politionele acties. Het zou in sommige gevallen kunnen verklaren waarom er politiegeweld is geweest en of dat er sprake was van rassendiscriminatie. Maar het kan ook laten zien hoe de politie belegerd werd.

Belangrijke verandering

De politie had al het recht om kleine camera's, meestal op de borst, te dragen in specifieke omstandigheden, zoals bij grote gevechten. Hiervoor moesten de agenten een machtiging krijgen.

Voor de lokale politie moest deze toestemming worden verleend door de gemeenteraad of de politieraad. De federale politie moest langs het ministerie van Binnenlandse Zaken passeren. Daarnaast moest er ook een jaarverslag worden geschreven waarin het aantal en het type camera, evenals het doel van gebruik, vermeld worden. Vanaf nu mag de politie op elk moment filmen, zowel tijdens een demonstratie, een interventie als een arrestatie.

In uitzonderlijke gevallen mogen de bodycams verborgen worden. Dat kan zijn tijdens onderzoeken naar radicalisering of bendevorming. Dat zijn immers omstandigheden waarin de camouflage van de apparatuur noodzakelijk is voor het opnemen van vertrouwensrelaties.

Meer toezicht

Het gebruik van bodycams maakt deel uit van een breder initiatief voor het algemene gebruik van camera's door de politie. De afgevaardigden hebben een voorstel voor de smart-camera's die overal in België zijn geplaatst. De gegevens die op deze slimme camera's zijn vastgelegd, zowel in de stad als op de snelwegen, worden voortaan voor één jaar bewaard in plaats van een maand zoals nu het geval is.

De administratieve politie zal het beeldmateriaal een maand lang kunnen gebruiken. Na deze maand kan alleen de gerechtelijke politie het nog onderzoeken, mits ze de goedkeuring heeft van de procureur des Konings en alleen bij ernstige misdrijven. Concreet wil dat zeggen dat het moet gaan over overtredingen die minstens een jaar gevangenisstraf als gevolg kunnen hebben. De inlichtingendiensten zullen deze opnames ook kunnen bekijken, maar enkel onder toezicht van het Vast Comité I van Toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

Black Lives Matter

Het is moeilijk om over bodycams te praten zonder de beweging Black Lives Matter te noemen. Dat is een protestbeweging die de laatste jaren voor heel wat opschudding heeft gezorgd in de Verenigde Staten. Het streeft naar een gelijke behandeling voor zwarten en blanken. De discriminerende behandeling van zwarten door de politie heeft ertoe geleid dat veel activisten eisten dat de politie bodycams gebruikte.

In principe moest dit type camera meer inzicht bieden in bepaalde politiepraktijken. De bodycams onthulden dat de politie op ongewapende mensen schoot. Maar sommigen hekelen de inbreuken op de privacy die met het gebruik van deze camera's plaatsvinden. Het volstaat om aanwezig te zijn bij een politie-interventie om uiteindelijk in de gegevensdatabank terecht te komen.

Het gebruik van bodycams blijft dus het onderwerp van een eeuwig debat: is er meer bewaking voor meer veiligheid of minder bewaking voor meer vrijheid?

Lees meer

Dit al gelezen?