© epa

N-VA zoekt de buitenbaan op: Jambon voert met "moreel standpunt" keiharde aanval op Sven Mary uit

12 februari 2018

Doet Sven Mary, de advocaat van Salah Abdeslam z'n werk, of gaat hij te ver als hij de vrijspraak eist, op basis van procedurefouten? Die vraag stelde minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA), en hij beantwoordde ze meteen: "Dit is twee straten te ver". De advocaat zelf en met hem heel de advocatuur reageren fel: "De uitvoerende macht mag zich niet moeien met de rechterlijke." Maar N-VA wil in zaken zoals het dossier Abdeslam gerust de handen vuil maken.

"U zegt dat Mary zijn werk doet. Ik weet niet zo zeker of hij zijn werk doet. Een advocaat moet er mijns inziens voor zorgen dat zijn cliënt een correcte straf krijgt. Niet te veel, niet te weinig. Een advocaat die in een zaak als deze op zoek gaat naar een procedurefout: dat is volgens mij twee straten te ver."

Een zondagochtend met een flinke scheut parler vrai, dat was het voor minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon. In De Zevende Dag gaf hij flink gas. Want afgelopen week had advocaat Sven Mary voor de rechtbank de complete nietigheid bepleit van heel het dossier rond hét terreurproces van het moment: dat tegen Salah Abdeslam.

Die was mee betrokken bij de aanslagen in Parijs, maar staat in Brussel ook nog terecht voor de schietpartij bij z'n arrestatie. En het is dat proces dat Mary dus nietig wil laten verklaren, want er zijn volgens hem "inbreuken tegen de taalwetgeving". Een behoorlijk gedurfde zet van advocaat Mary dus: als hij gelijk krijgt wordt Abdeslam niet vervolgd voor het schieten op agenten.

Het is zeer ongebruikelijk dat een minister van Binnenlandse Zaken, zelfs vice-premier van een regering, zich zo openlijk uitspreekt over een lopende zaak. Normaal houden ministers in functie zich ver weg van hun met de argumentatie van advocaten te moeien. Jambon verduidelijkte aan De Standaard later wel "dat het om een moreel standpunt ging", kwestie van aan te geven dat hij zich niet in de procedure wilde moeien. "Maar de minister heeft ook het recht zijn mening te hebben over de vraag hoe een advocaat, in dit geval meester Mary, zijn maatschappelijke rol invult."

Aansluiting bij het buikgevoel van de gemiddelde Vlaming

Vrije meningsuiting voor een minister dus, het veroorzaakte felle reacties. Al zullen ze zich bij N-VA dat niet betreuren: het buikgevoel van Jambon, en bij uitbreiding z'n partij, zegt dat de gemiddelde Vlaming bijzonder weinig begrip heeft voor heel de argumentatie van procedurefouten. Het lijkt een systeem dat te pas en onpas gebruikt wordt om een vrijspraak te krijgen. Jambon wil dus af van het feit dat procedurefouten nog tot de vrijspraak zouden kunnen leiden. "Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) werkt aan een wet die er moet toe leiden dat zoiets niet meer gebeurt. Hoogstens moet het proces opnieuw gevoerd worden", zo zei Jambon.

Zeker in terrorismedossiers wil de N-VA weinig ruimte laten voor nuance: aansluiting vinden bij de 'Vlaamse onderstroom' is dan van meer belang dan discussies over de scheiding der macht. Dat Jambon zowat heel de advocatuur over zich heen kreeg, was gewoon collateral damage.

Vrijheid van meningsuiting voor Jambon

"De minister heeft natuurlijk vrijheid van meningsuiting zoals iedereen, maar het is een ongeschreven regel dat de uitvoerende macht zich niet mengt in een hangende rechtszaak. Of dat nu de minister van Justitie is of die van Binnenlandse Zaken, doet niet ter zake", zegt de Orde van de Vlaamse Balies, via woordvoerder Hugo Lamon. "Als de minister het niet eens is met de sancties die voorzien zijn voor eventuele inbreuken op de taalwetgeving, moet hij aan het parlement vragen om de wet te veranderen."

Advocaat Sven Mary zelf sprak nog duidelijkere taal: "Hij zegt zoiets alleen maar om zijn populariteit te verhogen. Wat hij doet, is het volk opruien." "Als Jambon zegt dat een advocaat alleen maar mag zorgen dat zijn cliënt de correcte straf krijgt, dan denk ik dat hij niet goed de rol van de advocaat heeft begrepen. Een advocaat moet er in de eerste plaats voor zorgen dat de regels worden gerespecteerd in de rechtsstaat."

Lees meer

Dit al gelezen?