© epa

Regering Michel krijgt vrij spel van Europa: begroting moet helemaal niet zwaar besparen

13 september 2017

De Europese regels zijn streng: lidstaten moeten structureel besparen, om uiteindelijk een begroting in evenwicht te krijgen. België haalt, na het grote zomerakkoord, die richtlijnen niet. Alleen, de Europese Commissie gaat ze ook niet afdwingen: nu de economische groei aantrekt, mag het allemaal wat losser. De regering bespreekt vandaag de cijfers.

Premier Charles Michel (MR) ziet vandaag al z'n ministers opnieuw, de regering keert nu helemaal terug uit vakantie. Op de ministerraad wordt vandaag uitgebreid teruggekomen op het grote begrotingsakkoord in de zomer, waar Michel en co het kader tot het einde van de legislatuur vastlegden.

Er is wel nog wat werk om alles door te nemen: zeker de fiscale ontvangsten zijn allemaal nog niet duidelijk. Maatregelen tegen fiscale en sociale fraude moeten nog eens goed bekeken worden. Maar anderzijds, de context is allesbehalve slecht.

Wind in de zeilen

Want de economie groeit steeds sterker, met mogelijks 1,6 tot 1,7 procent dit jaar en volgend jaar. Dat zijn de beste cijfers sinds de grote crisis van 2008, en dan is plots veel mogelijk. Want de inkomsten stijgen, mensen consumeren meer, bedrijven verdienen meer en betalen meer belastingen. En tegelijk dalen de uitgaven in de sociale zekerheid, met name in de werkloosheidsuitkeringen.

Die goeie effecten zijn er al: Kris Peeters (CD&V), de vicepremier en minister van Werk pakt in De Standaard uit met goeie cijfers van de RVA. De werkloosheids­uitgaven zullen dit en volgend jaar veel sterker dalen dan eerst gedacht. Het gaat om 107 miljoen minder dit jaar en liefst 312 miljoen euro volgend jaar. De extra banen die er bij komen leveren de staatskas onrechtstreeks dus erg veel op: er is in totaal 10 procent van de werkloosheidsuitgaven afgegaan.

Toch zijn de cijfers die Michel presenteert niet geweldig. De coalitie besliste deze zomer om geen begroting in evenwicht op het einde van de rit te presenteren. Dat was wel de duidelijke ambitie van bij het begin van de regering. "Het land op orde zetten", was de mantra van N-VA, CD&V, Open Vld en MR. Maar deze zomer keken ze elkaar diep in de ogen, en beseften dat dergelijke besparing te veel pijn zou doen. Het belangrijkste economische argument is bovendien dat een te straffe besparing de economische heropleving zou stilleggen, en dan zou de regering in de eigen voet schieten.

Europese pitbull is keffer geworden

Om de Europese eisen helemaal te halen, had Michel 4,3 miljard moeten besparen. Dat cijfer ging dus van tafel. Maar tegelijk overlegde premier Michel wel met de Europese waakhond, de Europese commissaris Pierre Moscovici. Die Franse socialist staat hoe dan ook niet bekend als een echte pitbull, en daar gaat de Belgische regering nu toch gebruik van maken, zo schrijft De Tijd.

Want de regering moest eigenlijk de resterende besparingen, 2,6 miljard of elk jaar 0,6 procent van de begroting "structureel besparen". Dat wil zeggen, met maatregelen die blijvend zijn, die niet één keer geld opleveren maar daarna nooit meer. Alleen, zo hebben Michel en co het niet echt aangepakt. Want meer dan de helft van de besparingen zijn helemaal niet structureel, maar eerder meevallers, zeker nu het economisch goed gaat.

Beetje valsspelen dus. Maar Europa is niet langer streng, ook Italië en Frankrijk houden zich niet langer aan de regels en kregen geen al te zware sancties van de Europese Commissie. Dus waagt ook de regering Michel zich aan dat risico.

De beslissing van de regering is begrijpelijk in de context van economische opleving. Maar tegelijk was de kern van de kritiek, zeker van N-VA, op de vorige regering "dat er niet genoeg structureel gebeurde om het land financieel op orde te zetten". In het debat tussen Bart De Wever (N-VA) en Paul Magnette (PS) in 2014 kwam de slogan "show me the money" op tafel. Diezelfde zin dreigt nu N-VA te achtervolgen.

Lees meer

Dit al gelezen?

Jouw reactie?