Filmdilemma van de week: gaan supporteren voor de apen of je kop breken over een relatie van een oudere man met een 13-jarige?

16 juli 2017

Als het één ding is War For The Planet Of The Apes bewijst, dan is het wel dat special effects levensecht kunnen zijn anno 2017. Dat neemt niet weg dat er ook nog plaats is voor mensen op het witte doek. De theateradaptatie Una - over een man die ooit een relatie had met een dertienjarige - moet zowat het diametraal tegengestelde zijn van de apenfilm.

War For The Planet Of The Apes: in oorlog tegen wil en dank

We beleven een erg goed blockbusterjaar en hebben al toppers achter de kiezen als Logan en Wonder Woman. Daar mag nu dit derde deel uit de nieuwe Planet Of The Apes-reeks bij (die is begonnen is met Rise Of The Planet Of The Apes uit 2011), want we zagen heel wat waar we blij mee konden zijn in War For The Planet Of The Apes.

Er gaan nu al stemmen op - net als in 2014 toen het vorige deel van de reeks uitkwam - om Andy Serkis, de acteur die gestalte geeft via Motion Capture aan de opperaap Caesar, in aanmerking te laten komen voor een Oscar, alleen heeft de Academy die de Oscars uitreikt daar geen categorie voor en is er tot nu toe nog nooit een acteur genomineerd geweest voor een Oscar wiens gezicht niet effectief te zien was tijdens de vertolking.

Het is ondertussen misschien wel genoeg bekend, maar Motion Capture is een techniek waarbij de acteurs in kwestie speciale pakken aantrekken die vol sensoren zitten die iedere kleine lichaamsbeweging opmeten en ook elke verandering in de mimiek registeren. Het was ook via deze techniek dat Serkis – alweer hij – Gollem speelde in de Lord Of The Rings-films en het is ook door deze techniek dat we niet meer moeten kijken naar acteurs die een pak hebben aangetrokken zoals in de eerdere Planet Of The Apes-films, die uitkwamen tussen 1968 en 1973.

De apen die we nu zien zijn nagenoeg echt en dat maakt dat War For The Planet Of The Apes echte emoties kan tonen en daardoor groots is in zijn kleinheid. Twee van de mooiste scènes in de film zitten in het eerste deel van de film. De eerste scène die ons erg is bijgebleven is wanneer de apen op vertrekken staan om andere oorden op te zoeken – het woud is te gevaarlijk geworden – en Caesar zijn enige overgebleven zoon meegeeft met Lake, met de boodschap goed op hem te letten, tot hij zich weer bij de groep zal voegen, allebei goed wetende dat dat moment misschien wel nooit zal komen. Die grote groep apen die zich klaarmaken voor vertrek, het deed ons toch weer een beetje denken aan de vluchtelingencrisis.

De tweede prachtige scène is die waarin onze favoriete aap Maurice een klein meisje vindt dat niet kan praten en besluit haar onder zijn hoede te nemen, ook al is het een klein mensje. De emotie en de warmte die in de woordenloosheid in die scène schuilt, is onwaarschijnlijk.

Die woordenloosheid is trouwens één van de grote pluspunten van War For The Planet Of The Apes. De meeste apen in de film kunnen, anders dan Caesar, niet of amper praten en moeten zich dus behelpen met gebarentaal. Meestal wordt die ondertiteld, soms ook niet, maar dat gegeven maakt dus wel dat het vaak stil is in de film – een opluchting – en dat de geweldige en veelzijdige soundtrack van Michael Giacchino alle ruimte krijgt om te schitteren.

Tot slot: ondanks zijn titel is War For The Planet Of The Apes geen oorlogsfilm, al doet de openingsscène denken aan Apocalypse Now of Platoon. De apen zijn in oorlog met de mens, tegen wil en dank. Caesar zegt het aan het begin van de film: “Laat ons het woud en er zullen geen doden meer vallen”, maar daar nemen de mensen geen vrede mee. Het is trouwens veelzeggend dat de grootste oorlogsscène in de film er een is tussen de mensen onderling. De apen daarentegen zijn altijd solidair, want ze zijn allen apen en samen staan ze sterk. Daar kunnen wij nog van leren.

War For The Planet Of The Apes is de tweede spektakelfilm dit jaar – na Logan – die de kracht van het understatement verstaat. Als dit de richting is die de blockbuster uitgaat in de toekomst, dan zien wij er graag nog veel meer.

Una: dwingt je na te denken over iets waar je eigenlijk niet over wil nadenken

Het is Rooney Mara-week in de filmzaal, want er komen twee nieuwe films uit met haar in de hoofdrol. Aanvankelijk wilden we 't hier over Song To Song hebben, want een film met Ryan Gosling, Natalie Portman, Rooney Mara en Cate Blanchett in de cast, met daarnaast ook nog Iggy Pop, Patti Smith en Flea van Red Hot Chili Peppers: dat zou wel eens wat kunnen worden.

Helaas betreft het de nieuwe film van Terence Malick en waar hij vroeger nog als traagfilmer bestempeld kon worden, levert hij tegenwoordig de ene film na de andere af (de volgende film van Malick, mét Matthias Schoenaerts staat al klaar), maar helaas is daarmee kennelijk ook de kwaliteit van zijn films verdwenen. Song To Song gaf meer van het doelloos rondwandelen en stemmen op de voice-over die in poëtische zinnen mijmeren. We hebben de twee uur en een beetje uitgezeten, maar het leek veel langer.

Dus hebben we toch maar gekozen voor Una, een film die in de Verenigde Staten al in 2016 uitkwam, maar bij ons nu pas in de zalen wordt gedropt. Het is de debuutfilm van Benedict Andrews en als eerste worp verfilmt hij Blackbird, het toneelstuk van David Harrower, die ook het scenario voor de film schreef.

© Swen

Una vertelt het verhaal van een jonge vrouw die jaren nadat ze een affaire had met een oudere man, toen zij amper dertien was, op zoek gaat naar de reden waarom ze destijds door hem aan de kant werd geschoven. LA Times noemde het "one of the most explosive films of the season" en gezien het onderwerp kunnen we die uitspraak best verdedigen, want films over een affaire met een dertienjarige: we kunnen ze niet vanuit de losse pols opnoemen.

De film laat er geen twijfel over bestaan en het wordt dus al snel uitgesproken hoe ver de relatie tussen Una en Ray is gegaan: de twee hebben seks gehad. Die vraag - is de daad gesteld? - konden we dus al snel uit ons hoofd bannen. Antwoord: ja.

Una is dan ook vooral interessant als denkoefening. Kunnen we begrijpen hoe het zo ver is kunnen komen, zonder het daarom goed te keuren? De film dwingt ons om te proberen om hoofdrolspeler Ray/Peter (Ben Mendelsohn) te begrijpen. Op geen enkel moment vinden we een relatie tussen een 13-jarige en een dertigjarige oké, maar naarmate de film verder vordert, blijkt wel dat Ray nooit eerder en sindsdien ook nooit meer gevoelens heeft gehad voor een kind van de leeftijd van Una. Was hij misschien echt verliefd? En is het dan oké? En als het dat niet is, waarom is dezelfde relatie, als Una een paar jaar ouder is, dat plots dan weer wel? Dat waren vragen die ons tijdens het kijken door het hoofd schoten.

Anderzijds was Una op haar 13e (de jonge versie wordt schitterend gespeeld door Ruby Stokes) zich misschien net iets te bewust van haar effect op de buurman én blijkt later in de film (op het moment dat ze zijn tuinfeest crasht) dat Una op haar 28e toch ook nog met psychische problemen kampt die losstaan van het misbruik van destijds.

De meest pakkende scène is die waarin Ray vertelt over zijn vier jaar gevangenisstraf waarna hij verhuisd is en een nieuw leven is begonnen onder de naam Peter. Daarna vertelt Una dat bij haar de rest van haar leven verpest is geweest, dat zij niet kon verhuizen en door iedereen werd nagewezen.

Dat gezegd zijnde: ook in de filmzaal blijft Una (of Blackbird) in de eerste plaats eigenlijk een theaterstuk, een spel tussen twee acteurs. Filmisch spannend is Una dus niet. Blackbird daarentegen zou op het toneel wel eens erg intens geweest kunnen zijn.

Lees meer

Dit al gelezen?