Zweden heft internationaal arrestatiebevel tegen Assange op, maar klokkenluider is daarom nog niet uit de zorgen. Dit is waarom

19 mei 2017

Vijf jaar lang heeft klokkenluider Julian Assange moeten schuilen in de ambassade van Ecuador in Londen omdat hij in Zweden werd verdacht in een verkrachtingszaak. En nu heeft de Zweedse justitie het internationale arrestatiebevel tegen de klokkenluider ingetrokken. Het onderzoek tegen de stichter van WikiLeaks naar aanleiding van een mogelijke verkrachting is stilgelegd. Assange kan dus terug naar zijn thuisland en de ambassade verlaten. Of niet? 

Assange (45) werd zeven jaar verdacht van verkrachting van twee Zweedse vrouwen. Hij ontkende altijd de beschuldigingen en zei dat de verdenking een voorwendsel was van Zweden om hem aan de VS uit te kunnen leveren. Daar wordt hij verdacht van het verspreiden van geheime staatsdocumenten via WikiLeaks. De Zweedse autoriteiten hebben echter aangegeven dat dit niet het geval is en dat Assange gezocht wordt wegens de verkrachtingszaak en niets anders.

Het begon, zeven jaar geleden

Op vrijdag 20 augustus 2010 vaardigde de Zweedse politie een arrestatiebevel uit tegen Assange, wegens klachten van twee vrouwen over seksuele gedragingen van Assange. Dat arrestatiebevel tegen Assange werd op 21 augustus ingetrokken door een Zweedse hoofdaanklaagster, Eva Finne. Die zei toen: “Ik denk niet dat er reden is Assange te verdenken van verkrachting”. Maar op 1 september werd het arrestatiebevel opnieuw uitgevaardigd, door een andere Zweedse hoofdaanklaagster, Marianne Ny. Zij verklaarde: “Er is reden aan te nemen dat een misdrijf is gepleegd. Gezien de informatie die nu beschikbaar is, is mijn inschatting dat het misdrijf van verkrachting heeft plaatsgevonden”.

Huisarrest, beroep en vlucht

In november 2010 zette Interpol Assange op de lijst van gezochte criminelen in verband met het internationale arrestatiebevel voor de verkrachtingszaak. WikiLeaks bleef beweren dat de beschuldigingen onderdeel uitmaakten van een gerichte lastercampagne tegen de oprichter van de website. Op 7 december 2010 meldde Assange zich bij de politie in Londen, waar hij werd gearresteerd. Op 17 december 2010 werd Assange op borgtocht vrijgelaten. Het internationaal opsporingsbevel tegen hem bleef echter van kracht en hij bleef onder huisarrest.

In november 2011 oordeelde het Hooggerechtshof van het Verenigd Koninkrijk dat Assange mocht worden uitgeleverd aan Zweden. Tegen dit vonnis ging hij in beroep, maar op 30 mei 2012 oordeelde het Hooggerechtshof opnieuw dat uitlevering wettig was.

Assange beweerde dat uitlevering aan Zweden een politieke reden had en vreesde dat het gevolg een uitlevering aan de Verenigde Staten zal zijn, dat hem wil berechten vanwege zijn WikiLeaks-onthullingen.

Assange vluchtte dan naar de Ecuadoriaanse ambassade in Londen. Op 16 augustus 2012 maakte de president van Ecuador bekend dat hij politiek asiel kreeg. Groot-Brittannië stond hem echter niet toe naar dat land te vertrekken. Assange zat dus vast in de ambassade.

Manning

Tot op de dag van vandaag. Of hij de ambassade nu zal verlaten, is nog niet duidelijk. Het probleem is immers dat de Amerikanen hem nog steeds willen vervolgen, onder meer voor het publiceren van de geheime informatie die Wikileaks werd bezorgd door de eerder deze week vrijgelaten Chelsea Manning.

Op 5 april 2010, een paar maanden voor Assange in Zweden beschuldigd werd, publiceerde Wikileaks de van Manning afkomstige videobeelden onder de naam Collateral Murder. Daarop is te zien dat elf Iraakse burgers gedood worden door de Amerikanen, onder wie twee medewerkers van persbureau Reuters: fotojournalist Namir Noor-Eldeen (22 jaar) en zijn chauffeur Saeed Chmagh (40 jaar). Behalve de videobeelden lekte Manning ook nog eens 260.000 diplomatieke telegrammen aan WikiLeaks. De inhoud van deze geheime documenten gaven een schokkend beeld over de Amerikaanse buitenlandse politiek.

Probleem

Eén van de problemen is dat de Londense politie al laten weten heeft dat wat haar betreft er nog steeds een arrestatiebevel voor Assange uitstaat. Niet voor verkrachting, maar omdat hij in 2012 vluchtte naar de ambassade in plaats van zich aan te bieden, “zoals afgesproken”, in de rechtbank op 29 juni van dat jaar. Daar zou Assange te horen krijgen dat zijn beroep tegen uitlevering aan Zweden was verworpen.

Met andere woorden: als Assange weer voet zet op Britse bodem, kan hij aangehouden worden omdat hij de voorwaarden heeft geschonden waarop hij daar in 2012 op borgtocht was vrijgelaten. En als hij aangehouden wordt, dan kan hij eventueel uitgeleverd worden aan de Amerikanen.

Assange zelf reageerde voorlopig alleen met een tweet, waarop hij glimlachend is te zien.

De timing is in elk geval opvallend: het is nog onduidelijk of dit iets te maken heeft met de vrijlating gisteren van de Amerikaanse Chelsea Manning. Assange zei in januari dat hij zich aan de VS wilde laten uitleveren als Manning daar zou vrijkomen. Aan die voorwaarde is nu voldaan.

Dit al gelezen?

Jouw reactie?