Geen Jesse Klaver (GroenLinks) in de Nederlandse regering.

© epa

Geen 'Jamaica' in Nederland: groenen botsen met liberalen en christendemocraten over migratie

16 mei 2017

Zeven weken onderhandelden ze, de winnaars van de Nederlandse verkiezingen. Maar de liberalen van VVD en D66, de christendemocraten van het CDA en de GroenLinks gaan geen coalitie vormen. Het water is te diep, zeker als het over het thema migratie gaat. Een harde les, want ook in België volgde men de Nederlandse gesprekken met aandacht.

Een Jamaica-coalitie, zo wordt een combinatie van liberalen, christendemocraten en groenen genoemd. Deze benaming komt uit Duitsland, waar het experiment in een paar deelstaten al werkte. De naam verwijst naar hun overeenkomstige Duitse partijen. De kleuren zwart, geel en groen zijn de kleuren van de vlag van Jamaica.

In Nederland lukt zo'n Jamaica niet: de formatieonderhandelingen tussen de VVD, het CDA, D66 en GroenLinks in Nederland zijn mislukt. Acht weken na de verkiezingen loopt de toenadering tussen de winnaars van de verkiezingen dus mis. Dat kwam informateur Edith Schippers (VVD) gisteren de pers melden.

Schippers bracht de afgelopen weken de kopstukken samen: Mark Rutte (VVD), de uittredende premier die niet won, maar z'n partij wel als grootste overeind wist te houden tegen Geert Wilders (PVV) en drie winnaars van de verkiezingen. Daarbij de eerder conservatieve Sybrand Buma (CDA), de liberaal-progressieve Alexander Pechtold (D66) en de jonge en dynamische Jesse Klaver (GroenLinks). Vooral die laatste was een verrassing: konden de groenen iets gaan doen met drie andere partijen die sociaal-economisch veel rechtser staan?

Het antwoord is neen. Op het thema migratie liepen de gesprekken mis. Maar het is maar de vraag of op andere thema's zoals klimaat of economie dat wel zou gelukt zijn. Opvallend wel: GroenLinks stond niet alleen, het was eerder Rutte en Buma die lijnrecht tegen Pechtold en Klaver stonden.

Groenen wel in regering, socialisten niet? Moeilijk scenario

Wellicht komt nu een scenario in gang waarbij de kleine, ethisch-conservatieve ChristenUnie als vierde partij aan tafel schuift. Vooral D66 heeft het daar lastig mee: de links-liberalen hebben een heel andere maatschappelijke visie. En die formule is ook wankel: zo'n coalitie zou maar één zeteltje op overschot hebben.

Dat de groenen nu uit de boot vallen, of er zelf uitstappen, al naar gelang de interpretatie, is ook in België wel nieuws. Voor Groen is Jesse Klaver zeker een stuk richtinggevend: na een erg opvallende campagne scoorde hij goed. Maar een centrumrechtse coalitie met een scheut ecologisme erbij is voor Klaver dus niet mogelijk: het water was zonder socialisten erbij duidelijk veel te diep.

Een dergelijke coalitie zou ook in België een compleet nieuwe formule zijn, zelfs op niveau van de steden en gemeenten is zo'n combinatie niet evident. Overigens is een van de thema's waarop Groen het meest botst met de huidige centrumrechtse coalities in België ook datzelfde 'migratievraagstuk': de groenen zijn het helemaal niet eens met de aanpak van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA).

Lees meer

Dit al gelezen?