© epa

Macron doet het onwaarschijnlijke: zonder politieke partij, maar mét eigen beweging waarschijnlijk Franse president worden

23 april 2017

In zowat alles is Emmanuel Macron de tegenpool van Donald Trump: jong, met een internationale, pro-Europese visie, een centrumkandidaat met gevoeligheden voor minderheden ... Maar één ding heeft de toekomstige Franse president gemeen met de Amerikaanse president: hij staat ver van de partijpolitiek, in een verkiezing waarin kiezers zich alweer afkeren van traditionele partijen.

President worden van Frankrijk, zonder de steun van één enkele traditionele partij. De kans zit er heel dik in voor Emmanuel Macron, de 39-jarige investment banker die ooit minister van Economie was onder president François Hollande, de man die hij meer dan waarschijnlijk opvolgt.

Daarmee is Macron meteen dé politieke sensatie van 2017, na al een bijzonder heftig jaar 2016, waarin outsider en miljardair Donald Trump heel de politieke klasse verraste door eerst de Republikeinse voorverkiezingen te winnen en daarna zelfs president te worden.

Beiden lijken op het eerste zicht niet veel gemeen te hebben, behalve dat ze beiden van bij de start van hun presidentscampagne kozen zich héél ver weg van het establishment te houden. Die boodschap van één enkele figuur, gesteund door een eigen Grassroots-beweging, waarrond dan een verhaal ontstaat dat ook expliciet mensen aanspreekt die elk geloof in politiek verloren hebben, bindt Macron en Trump.

Geen socialisten of Gaullisten in tweede ronde: historisch

Zeker in het Franse systeem, dat sinds jaar en dag gedomineerd wordt door een links en een rechts blok, waarbij de socialisten en republikeinen (voormalige Gaullisten, aanhangers van 'partijstichter' Charles De Gaulle) de plak zwaaiden, is zoiets sensationeel. Meteen is ook niet duidelijk hoe zo'n presidentschap van een 'ongebonden' president zal werken: Macron heeft niet meteen een meerderheid of minderheid in het parlement zoals een kandidaat van links of rechts wel zou hebben.

Maar dat was ook net de belofte van Macron aan de Franse kiezer: 'links' en 'rechts' als concept zijn dood. Geen socialisten of republikeinen dus, in de verkiezing kreeg hij wel expliciet de steun van François Bayrou, sinds jaar en dag de 'centrumkandidaat', die zich midden het bed legde. Maar evengoed was het een nieuw anti-establishment geluid, naast Marine Le Pen, die al jaren dezelfde riedel heeft, en eigenlijk nooit kon uitbreken om breder te gaan rekruteren dan het sociologisch plafond van extreemrechts: een dikke 25 procent maximum.

Makkelijke winst voor Macron in tweede ronde?

In de tweede ronde, die in mei volgt, zou volgens zowat alle peilingen Macron Le Pen verslaan met de vingers in de neus. Een ongezien resultaat voor de nieuwkomer, die met zijn "En Marche!" op een paar maanden een beweging uit de grond stampte die nu een stempel op de Franse politiek drukt.

Macron kiest dus niet voor links of rechts, maar heeft wel een paar heel opvallende standpunten. Hij wil de kandidaat van de 'transformatie' van Frankrijk worden, niet die van gewoon maar 'hervormingen'. Zo wil hij het "nepotisme" en "de belangenconflicten" eruit. Hij wil een propere politiek, en ook het aantal parlementsleden moet bijvoorbeeld drastisch omlaag, en ze mogen niet langer bijklussen voor bedrijven.

Opvallend is dat Macron het defensiebudget wil verhogen. Op vlak van veiligheid laat hij in het midden of hij de "noodtoestand" die al nu meer dan een jaar geldt in Frankrijk, wil opheffen. Hij gaat ze "evalueren". Maar hij wil wel "meer effectieve" veiligheidsmaatregelen dan huidige president François Hollande wilde doen.

Héél sterk pro-Europa

Misschien wel z'n meest opvallende punt: hij is héél sterk pro-Europa. Dat is tegenwoordig een vrij unieke prestatie in de Europese politiek en een breuk met de huidige president. Macron wil, samen met de Duitsers van Frankrijk weer een 'motor' van Europa maken. In die zin wil hij de eurozone verder versterken en nog meer de eenheidsmarkt invoeren. Hij wil een stevig standpunt in de Brexit en is ook van plan alle budgettaire normen van Europa strikt na te leven.

In die zin legt hij een gigantisch besparing op tafel: Hij wil 60 miljard euro gaan besparen in vijf jaar. Bovendien wil hij de Franse arbeidsmarkt helemaal omgooien. Die zit behoorlijk vast door de vakbonden en systemen zoals de 35-urige werkweek, die hij overigens niet wil afschaffen. Wel wil hij de pensioenen van de publieke sector gelijkschakelen met die van de privé.

Het wordt dus een onvoorspelbare mix van linkse en rechtse maatregelen, in een totaal onuitgegeven rolverdeling voor de partijen in het parlement, en een president die met iedereen wil werken. Afwachten of dat kan in het Franse systeem, met een héél ambitieuze agenda van hervormingen, of liever "transformatie", zoals Macron belooft.

Lees meer

Dit al gelezen?

Jouw reactie?