Het belang van de Franse presidentsverkiezingen en Macron als laatste hoop

© artist: cagle.com

Zegt Frankrijk straks ‘adiEU’?

20 april 2017
!
Dit artikel werd gemaakt door een van onze bezoekers. Wil je reageren of zelf een artikel schrijven in onze Zoo, be our guest! Lees hier het hoe/wat/waar.

Nu zondag gaan de Fransen naar de stembus om in de eerste ronde de nieuwe Président de la Republique te verkiezen. In Frankrijk strekt de sfeer zich uit van enerzijds een gevoel van laatste hoop en nieuw leven, tot anderzijds een welgemeende middelvinger naar het establishment en de politieke elite. De meest prominente figuren in deze presidentsrace zijn Le Pen, Fillon, Mélenchon en Macron. De presidentsverkiezingen houden echter meer in dan opkomend populisme of een nieuwe wind, de zwaarwichtigheid van deze verkiezingen wordt dan ook sterk onderschat. De toekomst van Europa en daarmee de rest van de wereld hangt op zondag van de Fransen af.

De uitersten raken elkaar

De peilingen voorspellen een nek-aan-nekrace. Op kop liggen Le Pen met haar Front National en Macron met zijn En Marche, kort gevolgd door de gelijklopende Mélenchon en Fillon. Het Franse nationalisme of chauvinisme heeft al hogere toppen geschoren, maar ventileert zich nu in een anti-Europese politiek, met op kop het idee van een zogenaamde Frexit. Een verontrustende stijger is Jean-Luc Mélenchon, de extreem-linkse kandidaat die pleit voor enkele schijnbaar onhaalbare ideeën, zoals een overstap naar hernieuwbare energie die 100% van de Franse energie moet leveren en een volledige kernuitstap tegen 2050. Merkwaardig voor een land dat voor 80% draait op kernenergie. Naast enkele anti-liberale ideeën is één van de speerpunten van Mélenchon een onmiddellijke uitstap van de NAVO en een opzegging of heronderhandeling van haar EU-lidmaatschap. Een idee dat weerklank vindt bij haar exact tegenovergestelde kandidaat, Marine Le Pen.

Aan het totale andere uiterste van het politieke spectrum bevindt zich het populistische Front National, dat dweept met hetzelfde idee van een Frexit en momenteel koploper is in de peilingen, gelijk met Macron. Le Pen spreekt zich nu ook uit tegen de NAVO en stelt het belang ervan in vraag. Een verkiezing van Le Pen als president zou een onmiddellijk referendum betekenen om de EU te verlaten, naar Brits voorbeeld. Ook de vrijhandel, één van de hoekstenen van de EU, zou onder haar gezag moeten plaatsmaken voor een Frans protectionisme in combinatie met een sluiting van de grenzen.

Het gevaar voor Europa

De toekomst van de Europese Unie lijkt vandaag meer dan ooit onzeker. De conflicten en spanningen in het Europese nabuurschap lopen hoog op, en de EU lijkt er alleen voor te staan. In het zuiden kampen we met een uitzichtloze oorlog, waarbij we vaak met lede ogen de toestand moeten aanschouwen, zonder de nodige hard power om in te grijpen. Dit conflict heeft een exodus van migranten veroorzaakt naar het beloofde land Europa, dat de interne spanningen in de EU tot ongeziene hoogtes doet oplopen. In het oosten staan we oog in oog met een hongerig Rusland dat haar buurlanden teistert. Op de annexatie van de Krim werd koortsachtig en incoherent gereageerd. De brexiteers in het noorden doen ons stappen terugzetten naar een duisterdere geschiedenis waarbij de onenigheid tussen Europese landen meer dan eens het continent heeft verscheurd. On top of the bill kampen we in het westen met een trans-Atlantische bondgenoot die ons eveneens de rug lijkt toe te keren.

Europa lijkt er dus alleen voor te staan, maar het is de eenheid tussen de Europese staten die ons kan helpen aan deze problemen het hoofd te bieden. Brexit was een zware klap voor dit Europese gedachtegoed van eenheid, maar een uitstap van Frankrijk als founding father zou niet alleen symbolisch nog zwaarder zijn, het zou ook het einde beteken van de Europese Unie en een punt zetten achter de opmerkelijke voorspoed die we hebben genoten in de naoorlogse periode. De protectionistische maatregelen zouden gelijk staan aan de economische zelfmoord van de EU als interne en vrije markt en de geopolitieke handelspositie van de EU zou volledig teniet worden gedaan. De samenhang van de Europese Unie is de basis voor vrede en stabiliteit op het continent.

Het gevaarlijke spel van Fillon

De vrede op het continent zal niet betwist worden door Europese machten die zich tegenover elkaar in loopgraven nestelen, maar zal van buitenaf komen. Oekraïne en de Baltische staten vrezen voor toenemende Russische agressie door de imperialistische taal van president Poetin. François Fillon, die beloofde Frankrijk te onderwerpen aan een economische shocktherapie met maatregelen zoals een optrekking van de werkweek tot 38 uur, wil Frankrijk economisch, militair en politiek terug op de kaart zetten. Hoewel hij een voorstander lijkt van de Europese Unie zwijgt hij over de NAVO, hij wil af van de trans-Atlantische afhankelijkheid van de USA waar Europa volgens hem onder lijdt. En wie met zijn rug naar Amerika staat, staat met zijn neus naar Rusland. Hij opent de armen naar Rusland en streeft een nauwere samenwerking na, door de sancties van de EU tegen Rusland stop te zetten.

De Krim-crisis heeft echter duidelijk gemaakt dat de EU geen eenduidig antwoord kon bieden op de Russische agressie, en wanneer we een toegankelijke politiek gaan voeren met Rusland in combinatie met afnemende steun voor Europa door president Trump betekent dit, zacht uitgedrukt, zich op glad ijs begeven. De tolerantie tegenover Poetin zou een flash-back opwerpen van appeasement-politiek, waarbij we steeds kleine toegevingen zouden doen op vlak van internationale agressie enerzijds en het inperken van vrijheden en mensenrechten anderzijds, zoals het verbieden van het homohuwelijk waar zowel Fillon als Poetin achter staan. Het is daarom een zeer gevaarlijk spel dat Fillon speelt, waarbij de toegevingen opstapelen tot we door het ijs zakken. De Europese Unie mag zich nooit verzoenen met zulke agressie en mag nooit haar principes verloochenen.

En Marche… ensemble?

Toch schijnt er hoop door in dit onrustwekkend artikel. Emmanuel Macron, de laatste kandidaat van de vier, lijkt de enige keuze voor een toekomst met de Europese Unie. Hij stelt zich op als onafhankelijke kandidaat en dit is tegelijk zijn sterkte als zijn zwakte. Met zijn centrumpartij En Marche spreekt hij zowel links als rechts aan en doet menig politicus van beide strekkingen overlopen naar zijn partij. Dit is zijn sterkte omdat hij zich hier mee distantieert van een falende socialistische partij, van een rechtse partij die steeds vervelt om overeind te blijven en uiteraard van de extreme partijen. Dit kan echter ook een zwakte zijn, omdat Frankrijk nooit een overtuigende centrumpartij heeft gehad. De presidentsverkiezingen waren vaak een krachtmeting tussen links en rechts, al dan niet meer of minder gematigd. Het feit dat Macron zich nu als centrumkandidaat opwerpt kan in Frankrijk daarom op onbegrip stoten. Wie noch links noch rechts is, kan moeilijk te volgen zijn. Het beeld wordt daarom al geschept dat En Marche een “lege partij” zou zijn. Maar dit kan ook in zijn voordeel spelen. In een geslagen en ontmoedigd Frankrijk kan deze partij een gouden middenweg vormen, waaraan alle Fransen samen kunnen bouwen, en kunnen ze op deze middenweg en marche… ensemble. Misschien kan Macron niks waarmaken als president, misschien verandert er niks. Maar tenminste predikt Macron optimisme. Misschien kan Macron de ingesteldheid van de Fransen veranderen, misschien kan hij hun joie de vivre teruggeven. Dat alleen al, zou ons al heel ver krijgen.

Alors chers Français, je vous en prie, ne dites pas adiEU.

Dit al gelezen?

Jouw reactie?