Zo zou de planeet er kunnen uitzien.

Planeet LHS 1140b “spannendste” ontdekking in jaren. Wat maakt deze vondst dan zo bijzonder?

20 april 2017

Voor leven zoals wij dat kennen, moet een planeet vloeibaar water op zijn oppervlak hebben en een atmosfeer kunnen vasthouden. En er is nu een hele goeie kandidaat gevonden, op “amper” 40 lichtjaren van onze aarde.  De planeet heeft de naam LHS 1140b gekregen en is volgens astronomen “de spannendste exoplaneet die ze in de afgelopen tien jaar zijn tegengekomen”. Er zijn de jongste jaren enkele tientallen planeten gevonden waar misschien leven mogelijk zou kunnen zijn. Maar LHS 1140b lijkt met kop en schouders boven die ontdekkingen uit te steken.  Waarom?

LHS 1140b is ietsje groter dan de aarde (de middellijn van de superaarde is 1,4 keer groter dan die van onze planeet). De massa van de planeet zou zo’n 7 keer groter zijn dan die van de aarde. Het wijst erop dat de planeet een grotere dichtheid heeft. De superaarde zou bestaan uit gesteente en een dichte kern van ijzer herbergen. De planeet is ongeveer vijf miljard jaar oud en doet er zo’n 25 dagen over om een rondje rond LHS1140, de ster waar ze rond draait, te voltooien.

Er zijn de jongste jaren enkele tientallen superaardes gevonden waar misschien leven mogelijk zou kunnen zijn. Wat maakt deze dan zo bijzonder?

Water

Er blijken verschillende redenen te zijn. Zoals: de planeet bevindt zich in de leefbare zone van haar ster, LHS 1140. Die “leefbare zone” is een denkbeeldige zone rond de ster. Planeten die zich in deze zone bevinden ontvangen voldoende warmte van de ster om te voorkomen dat eventueel water op hun oppervlak bevriest maar ook weer niet zoveel warmte dat datzelfde water verdampt.

We vinden dat vanzelfsprekend, maar dat is het niet: de kans daarop is bijzonder klein. Planeten in de leefbare zone kunnen in theorie vloeibaar water – een onmisbaar ingrediënt voor het leven zoals wij dat kennen – hebben.

Atmosfeer

Maar er is meer dat van LHS 1140b zo’n spannende ontdekking maakt. Er zijn sterke aanwijzingen dat de planeet aan een tweede belangrijke vereiste voldoet voor leven zoals wij dat kennen: ze heeft wellicht een atmosfeer.

Komt nog bij dat LHS 1140b om een “zwakke” ster draait, een zogenaamde rode dwerg. De omstandigheden waarin de rode dwerg momenteel verkeert, zijn bijzonder gunstig volgens de astronomen.

LHS 1140 roteert immers langzamer en zendt daardoor minder hoogenergetische straling uit dan vergelijkbare sterren met weinig massa.

Jonge sterren bombarderen hun planeten met schadelijke straling, die dampkringen kan wegblazen. Bij oudere sterren is veel minder blootstelling. Dat vergroot de kans op leven.

IJzer en stoom

De astronomen schatten dat de planeet minstens vijf miljard jaar oud is. Ook hebben zij vastgesteld dat zijn middellijn 1,4 keer zo groot is als die van de aarde – bijna 18.000 kilometer.

Uit het feit dat zijn massa ongeveer zeven keer zo groot is als die van de aarde kan worden afgeleid dat hij een veel grotere dichtheid heeft als onze planeet en waarschijnlijk bestaat uit gesteente met een dichte kern van ijzer.

Het impliceert ook dat het oppervlak van de planeet gedurende miljoenen jaren voor een groot stuk bedekt kan zijn geweest met magma. Of: als er lava is geweest, kan die de dampkring lang hebben gevuld met stoom, dus met waterdamp.

Verder onderzoek kan duidelijk maken welke elementen voorkomen in de dampkring van LHS 1140b. Dat zegt meer over de kansen op leven.

Proxima b en TRAPPIST-1?

Er zijn de laatste jaren enkele tientallen planeten gevonden waar misschien leven mogelijk zou kunnen zijn.

Zo kondigden astronomen vorige zomer Proxima b aan. Die rotsachtige planeet cirkelt om de dichtstbijzijnde ster en is slechts vier lichtjaar van ons verwijderd.

Da’s erg dichtbij naar kosmische normen (maar niet bereikbaar desalniettemin voorlopig) maar er is een probleem: hoewel die planeet dichtbij staat, passeert ze – vanaf de aarde gezien – niet voor de moederster, waardoor het lastig is om vast te stellen of ze een atmosfeer heeft.

En eerder dit jaar kondigden Luikse onderzoekers aan dat rond de ster TRAPPIST-1 maar liefst zeven aardachtige planeten cirkelen. Drie ervan zouden zich in de leefbare zone bevinden.

Maar LHS 1140b lijkt met kop en schouders boven die twee ontdekkingen uit te steken.

Dit al gelezen?

Jouw reactie?