© Sony Music

Ozark Henry heeft het over de vluchtelingencrisis op 'Us' en is heel duidelijk: "Met verontwaardiging alleen verander je niks"

9 april 2017

Het gaat niet goed met de wereld, dat zien we allemaal. Piet Goddaer  - nog altijd Ozark Henry in eigen persoon - vindt de huidige toestand zo schrijnend dat hij er een hele plaat aan wijdde. ‘Up’, zijn achtste alweer, staat vol teksten over de vluchtelingencrisis en is in de eerste plaats een wens voor meer empathie.

Piet Goddaer is al enige tijd Goodwill Ambassador voor de Verenigde Naties en probeert aandacht te vragen voor de strijd tegen mensenhandel. Het is dus niet toevallig dat vooral dit thema wordt aangesneden op ‘Up’.

Piet Goddaer: Ik denk heel veel na over wat het precies betekent om een mens te zijn. Als ambassadeur voor de Verenigde Naties word je geconfronteerd met het meest gruwelijke, het meest onmenselijke, in de mens. Je ziet vreselijke verhalen, je hoort vreselijke verhalen. Anderzijds ben ik ook al enige tijd gefascineerd door 3D-audio en dan zie je weer die andere kant: dat moois, dat straffe waartoe de mens in staat is. De combinatie kan ik nog altijd niet goed bevatten. We kunnen veel problemen oplossen, maar de wil moet er zijn om het te doen. En vaak – denk maar aan het klimaatprobleem – spelen economische redenen mee. Welke inspanning willen we doen? Daar komt het vaak op neer. Dat Trump het klimaat een complot van de Chinezen noemt, dat is onbevattelijke waanzin. En plots kunnen er ook andere dingen, mogen we ook openlijk racistisch zijn onder de leuze “Het mag toch eens gezegd worden.” Complete waanzin is het.

Energie, hoop en leven

Laten we meteen al starten met te zeggen: ‘Us’ drukt de luisteraar met de neus op de feiten, maar is geenszins een deprimerende plaat.

Goddaer: Dat wilde ik niet. Dat heeft te maken met wat ik net zei: ik geloof echt dat heel veel problemen waar de wereld van vandaag mee te kampen heeft zeer oplosbare problemen zijn. Als de wil er is om ze op te lossen, tenminste. De titel ‘Us’ is niet toevallig heel verbindend.

Heb je je schrijfproces aangepast, nu je echt een plaat met een boodschap wilde maken? In een recent interview voor Trends zei je: “In het verleden zei ik nooit waar mijn muziek over ging, maar in deze tijden kan ik niet anders dan heel duidelijk en direct zijn.”

Goddaer: Dat ik deze keer echt een plaat met een boodschap wilde maken, heeft wel bepaald hoe de plaat klinkt. Ik heb heel erg nagedacht over hoe ik deze boodschap wilde kaderen. Langs de ene kant moest ik het over bepaalde dingen hebben – het kon niet anders -, maar muzikaal moest de plaat dan wel bruisen, vol energie zitten en vol hoop en leven zitten. Dat vond ik erg belangrijk, dat het meer zou zijn dan mensen murw slaan met miserie.

Ze klinkt wel alsof je je geamuseerd hebt met het maken ervan. ‘Us’ is een wereld van verschil met ‘Stay Gold’ van vier jaar geleden.

Goddaer: Ik was in Afrika voor mijn werk voor de Verenigde Naties en ik ben me er daar erg bewust van geworden hoe erg westers, melancholisch en donker mijn muziek klinkt. Indian Summer bijvoorbeeld klinkt erg melancholisch. Voor mij is dat logisch, aangezien dat nummer gaat over de heimwee naar de zomer die voorbij is. In Afrika is dat absoluut anders. Ik heb muzikanten die in het Swahili zongen eens gevraagd waarover zij nu precies zongen. Ze zongen over een donkere bladzijde uit hun geschiedenis, maar had ik het niet geweten, ik had gedacht dat het een feestnummer was. Zij hebben me toen geleerd dat hoop in hun muziek altijd belangrijk is. Ik wilde hetzelfde doen op 'Us'.

Echte levens van echte mensen

In het nummer Africa zing je “tears won’t save a life/so why would you cry for Africa when you could be helping out.” Dat is zoveel zeggen als: “Licht je gat eens op en doe eens iets.”

Goddaer: Natuurlijk. Met verontwaardiging alleen verander je niks. Het helpt je niet vooruit. Verontwaardiging is een goed begin, als het je aanzet tot verantwoordelijkheid. Als je die volgende stap niet zet, dan ontloop je je verantwoordelijkheid, volgens mij.

Ik doe de laatste tijd veel aan vrijwilligerswerk. Ik ben met bijzondere mensen in contact gekomen en het heeft me verrijkt als persoon. Ik ben blij dat ik voor een paar mensen een concreet verschil kan maken.

Goddaer: Ik heb dat ook. Je kan de wereld niet begrijpen zonder dat je eens om je heen kijkt. En dat bedoel ik heel letterlijk: met mensen spreken en bepaalde situaties zien. Zodat het echt eens doordringt dat wat we in de krant lezen en wat we op het journaal zien, dat dat over de echte levens van echte mensen gaat. Mensen hebben te vaak een mening over situaties die ze totaal niet kennen en begrijpen. Migratie is daar een heel pijnlijk voorbeeld van.

Je zingt dat ook letterlijk in A Hop Skip And A Jump: “we’re all equal a priori/mother father daughter son.” Of dus gewoon: in wezen zijn we allemaal hetzelfde. Waarom beseffen we dat zo weinig?

Goddaer: De empathie ontbreekt. Ik weet eigenlijk niet hoe dat kan. Feit is: we komen niet allemaal gelijk aan de start. De plek waar je geboren wordt, bepaalt nog altijd voor het grootste stuk hoe je leven eruit gaat zien en de kansen die je krijgt. Wij beseffen dat te weinig. We wonen in België en ja, we hebben onze problemen. Maar in vergelijking met de rest van de wereld zitten we hier behoorlijk goed.

In heel de discussie lijken we te vergeten dat die mensen niet voor hun plezier naar hier komen. I’ve Always Hated Watching You Leave gaat daarover en is zelfs behoorlijk hard.

Goddaer: Gedwongen om te immigreren is één, maar ze zijn ook gedwongen om dat illegaal te doen, dat is twee. Kan jij je in een positie wanen waarin je zou besluiten om niet alleen alles achter te laten, maar ook op een illegale manier je leven op het spel zou zetten? Daarvoor moet je toch heel ver gedreven worden? Stel je voor dat het hier oorlog is en we mogen nergens naartoe, want niemand wil ons. Wij mogen reizen, wij kunnen overal naartoe, mensen die hun leven op het spel zetten in een gammel bootje kiezen daar niet voor.

Uno Di Noi

Precies daarover gaat Uno Di Noi. Vertaling: “één van ons.”

Goddaer: En niet toevallig in het Italiaans. Een paar jaar geleden begon ik succes te krijgen in Italië. Dan ben ik daar veel gaan spelen en stond ik vaak als enige buitenlander geprogrammeerd op festivals tussen allemaal Italiaanse acts. Tijdens de soundcheck is het daar meer dan eens voorgekomen dat het publiek “Uno Di Noi” begon te scanderen: één van ons. Kijk, dan voel je je welkom. Als je ergens aankomt waar ze je vooral zien als een overbodig en lastig vuil, dan ben je daar ook niet graag. Zo’n kamp in Calais met tienduizend mensen: dat ontstaat niet van vandaag op morgen. Jarenlang is de problematiek gegroeid, en genegeerd.

Sinds een aantal jaar ben je ook vader. Ik kan er zelf niet over meepraten, maar ik neem aan dat dat ook iets is dat je kijk op de toekomst verandert en dat je anders naar een situatie zoals de vluchtelingencrisis doet kijken.

Goddaer: Je gaat inderdaad anders kijken naar de wereld. Je gaat meer ten dienste leven van dat kleine mensje dat je op de wereld gezet hebt. Door vader te worden ben ik me ook nog meer bewust geworden van de generatie die na mij gaat komen. Je wordt jezelf nog meer bewust van je verantwoordelijkheid naar de toekomst toe. In wat voor wereld wil je je kind laten opgroeien? In A Hop Skip And A Jump zingen mijn kinderen ook mee. Dat is heel natuurlijk gekomen – ze waren aan het volgen wat ik aan het doen was – en ik vond het er wel passen.

Wat ik me heb afgevraagd – en ik heb de vraag ook aan Stijn Meuris gesteld: kan een plaat als deze meer doen dan preken voor eigen parochie? Degenen die het met je eens zijn, gaan aandacht geven aan je boodschap en je op handen dragen. Maar je tegenstanders vinden je toch een zeurpiet en een naïeve linkse rakker?

Goddaer: Iedere stap die je kan zetten, iedere persoon die je kan meetrekken in je verhaal, is de moeite. Ik wil geloven dat het kan. Het is allemaal een kwestie van perceptie. Als je niet meer gelooft dat het kan, dan gaat het ook niet lukken. Er moeten keuzes gemaakt worden, daar moeten we ons terdege van bewust zijn.

Lees meer

Dit al gelezen?

Jouw reactie?