© Getty

Is biovlees nu beter of niet? Voor het milieu moet je 't alvast niet (altijd) doen

2 april 2017

We lopen naar het einde van dagen zonder vlees en of je nu terug overschakelt naar vlees of veel meer veggie zal eten: je stelt je vast de vraag hoe het nu eigenlijk zit met biovlees. Want zou dat niet de ideale wereld zijn, als je vlees kon eten en je er niet schuldig over hoefde te voelen? Maar biovlees blijkt toch echt niet de heilige graal te zijn die ze er met de biolabels van maken. 

Wat is bio nu eigenlijk?

Hier zit alvast het eerste probleem. Wat is bio? Da's een labeltje op het eten uit de supermarktkoelkast, maar er bestaan daar ook soorten en maten in. Allereerst even over het algemene biolabel, dat de Europese goedkeuring heeft gekregen. Dus, alles wat onder de parapluterm 'bio' valt, krijgt minstens deze basiscriteria.

Zo mogen er geen kunstmatige meststoffen gebruikt worden, of chemische pesticiden. Genetisch gemodificeerde organismen mogen tout court niet in Europa. Een bioproduct mag ook enkel bewerkt worden met goedgekeurde additieven.

Supermarktlabels

Maar concreet is dat niet het enige label dat je ziet. In supermarkten wordt er blijkbaar met biolabels gestrooid. Vaak is dat niet meer dan een sticker of een logo, maar minder dan de Europese grens zal je niet krijgen. Wel krijg je er soms extra 'bio'-garanties bovenop: dieren die enkel met biologische voeding worden gekweekt bijvoorbeeld, of fair trade.

Want dat laatste zit voor alle duidelijkheid niét in je biolabel: er is geen garantie dat de boeren een eerlijk loon krijgen voor hun werk. Er zijn wel veel bioproducten die ook fair trade zijn, maar daar kan je de kanttekening bij maken dat veel van die producten ingevoerd worden. Dat zou wel eens negatief kunnen compenseren voor de milieu-impact.

Is het beter voor dierenwelzijn?

Dit is één van de vragen waar we zonder twijfel ja op kunnen antwoorden. De meeste dierenrassen die gekweekt worden voor de biovleesindustrie, blijven langer leven. Da's omdat ze geen 'krachtvoer' krijgen en zo duurt het langer voor ze evenveel vlees opbrengen.

Maar het gaat niet alleen om kwantiteit, ook kwaliteit. Als we bijvoorbeeld naar vrije uitloopkippen kijken, toch zo'n beetje de meest ingeburgerde variant van deftige leefomstandigheden. Die dieren krijgen letterlijk meer plaats om te leven. Hetzelfde geldt voor de dieren die gekweekt worden voor biovlees: uit principe krijgen die vaak meer ruimte.

Is het beter voor je gezondheid?

Hierover zijn de stemmen verdeeld. Ook in de Europese richtlijnen staat interessant genoeg niets over de gezondheid. We gaan er van uit dat wat goed is voor de dieren en de natuur, ook goed is voor de mens. Maar er zijn geen onderzoeken die zonder twijfel bewijzen dat biologische voeding leidt tot een langere levensduur of minder ziektes.

Dat is natuurlijk niet overal zo: in Europa zijn de voedingsrichtlijnen sowieso strenger dan bijvoorbeeld in de Verenigde Staten. Natuurlijk zijn er links en rechts wel incidenten met pesticiden die achteraf toch onverwachte effecten hebben, maar dat valt evenmin uit te sluiten voor natuurlijke bioproducten.

Is het beter voor het milieu?

Dit is een interessante kwestie. Want je zou denken dat bioproducten automatisch beter zijn voor het leefmilieu, maar daar komen veel verschillende factoren bij kijken. Zo gaat het niet alleen om synthetische producten, maar ook verbruik, transport en dergelijke moeten meegerekend worden. Da's niet altijd evident.

Enerzijds krijgt biovoeding punten omdat het geen synthetische stoffen bevat. Gezond verstand zegt dat dat beter is, want het vervuilt minder. Toch is dat niet altijd zo. Een biologische pesticide kan bijvoorbeeld wel nadelige effecten hebben. Bijvoorbeeld niet alleen het beestje op je planten doden, maar de hele voedselketen op klein formaat uitroeien.

Rendement

Sommige pesticiden zijn dan weer weinig efficiënt, waardoor landbouwers er meer van gaan gebruiken en het effect van biologische pesticiden volledig teniet doen. Als laatste opmerking: het is niet omdat het bio is dat het gezond is. Arsenicum is bijvoorbeeld biologisch maar dodelijk.

Daarnaast heeft biovlees een laag rendement. Zoals we eerder al schreven, om een koe tot op een bepaald gewicht te laten komen, moet je voor biovlees meer jaren investeren. Dat wil zeggen meer eten en meer water voor dezelfde hoeveelheid vlees. Daarnaast heb je dus ook meer ruimte nodig, dus je rendement per vierkante meter ligt lager.

Maar veel onderzoeken wijzen er op dat mensen die voor biovlees kiezen, ook voor een geheel andere levensstijl kiezen. Met andere woorden: voor biovlees kiezen als je ook verder een duurzame levensstijl hebt, heeft zeker effect. Maar apart is het zeker niet voldoende om dat schuldgevoel klein te krijgen.

En de portemonnee?

Er is geen ontkennen aan: biovlees is duur. Drie a vier keer zo duur als 'gewoon' vlees om specifiek te zijn. Voor veel mensen wordt die prijs gerechtvaardigd door de milieu- en gezondheidsvoordelen, of door het dierenwelzijn. Maar da's dus niet zo helder als we wel willen. Wie inzit met het milieu schakelt waarschijnlijk beter over op een vegetarisch dieet, al moet je dan ook weer gaan checken waar al die soja vandaan komt.

Conclusie: kan je door biovlees je schuldgevoel over het milieu vergeten? Nee, eigenlijk niet. Maar wie biovlees gebruikt in een duurzame levensstijl bereikt zeker wel enig effect. Plus, wie kan er nu tégen meer plaats voor dieren zijn?

Lees meer

Dit al gelezen?

Jouw reactie?